Verbum

аддале́нне, ✂, н.

1. гл. аддаліць.

2. Даль, далёкая адлегласць.

   • Дуб стаяў у аддаленні.

адда́лены, ✂.

1. Які знаходзіцца ці адбываецца далёка.

   • Аддаленыя вёскі.
   • А. шум.

2. Аддзелены вялікім прамежкам часу.

   • Аддаленая эпоха.

3. перан. Мала падобны.

   • Аддаленае падабенства.

|| наз. аддаленасць, ✂.

аддалі́ць, ✂; зак.

Зрабіць больш далёкім (у прасторы, часе і пад.).

• А. прадмет ад фотаапарата.
• А. сустрэчу.

|| незак. аддаляць, ✂.

|| звар. аддаліцца, ✂.

|| незак. аддаляцца, ✂.

|| наз. аддаленне, ✂.

адда́ны, ✂.

Прасякнуты любоўю і вернасцю да каго-, чаго-н.

• А. змагар.
• Адданыя справе людзі.
• Аддана (прысл.) працаваць.

|| наз. адданасць, ✂.

аддары́ць, ✂; зак. (разм.).

Зрабіць каму-н. падарунак у адказ.

|| незак. аддорваць, ✂.

адда́цца, ✂; зак.

1. каму-чаму і на што. Аддаць сябе, пакарыцца не супраціўляючыся.

   • А. на волю пераможцы.

2. Цалкам прысвяціць сябе каму-, чаму-н.

   • А. навуцы.

3. Пра жанчыну: уступіць у палавую сувязь з кім-н.

4. перан. Адгукнуцца, адазвацца, адбіцца.

   • У гарах аддалося рэха.
   • Боль аддаўся ў паясніцы.

5. безас. Будзе аддадзена, заплачана.

   • Некалі аддасца.

|| незак. аддавацца, ✂.

адда́ць, ✂; зак.

1. Вярнуць назад.

   • А. доўг.
   • Што вінен, а. павінен (прыказка).

2. Даць што-н. сваё каму-, чаму-н., выкарыстаць на што-н.

   • А. жыццё за Радзіму.
   • А. усе сілы навуцы.
   • Колькі аддаў за шапку? (перан. заплаціў; разм.).

3. каго каму ці за каго. Выдаць замуж.

   • А. дачку за лейтэнанта.

4. Здаць, уручыць з якой-н. мэтай, змясціць куды-н.

   • А. боты ў рамонт.
   • А. сына ў школу.

5. Танна прадаць (разм.).

   • А. за бясцэнак.

6. Зрабіць, выканаць (тое дзеянне, якое выражана назоўнікам).

   • А. загад (загадаць).

7. Зрабіць рэзкі, кароткі рух назад (пра зброю пры выстрале).

   • Ружжо аддало ў плячо.
   • Аддае ў спіну (безас. і перан. пра боль).

8. Адвязаць, паслабіць (спец.).

   • А. якар.

|| незак. аддаваць, ✂.

|| наз. адданне, ✂ і аддача, ✂.

• Даць грошы без аддачы.
• Аддача пры выстрале.

адда́ча, ✂, ж.

1. гл. аддаць.

2. Тое, што і каэфіцыент карыснага дзеяння (спец.).

3. перан.

   • Карысны вынік работы.
   • Працаваць з поўнай аддачай.

аддзе́л, ✂, м.

1. Падраздзяленне ў структуры якой-н. установы, прадпрыемства або ўстанова, якая ўваходзіць у склад якой-н. арганізацыі.

   • А. кадраў.
   • Галантарэйны а. магазіна.

2. Тэматычна аб’яднаная частка кнігі, газеты.

   • А. хронікі ў газеце.

аддзе́лачнік, ✂, м.

Рабочы, спецыяліст па аддзелачных работах.

|| ж. аддзелачніца, ✂.