Verbum

паліцца​¹, ✂; незак.

Пра печ: мець у сабе раскладзены агонь.

• У кухні палілася пліта.

паліцца​², ✂; зак.

1. гл. паліць​².

2. Пачаць ліцца.

   • З гор паліліся ручаі.

паліцыя, ✂, ж.

1. У некаторых краінах: адміністратыўны орган аховы дзяржаўнай бяспекі і грамадскага парадку.

2. зб. Асобы, якія служаць у гэтым органе.

|| прым. паліцэйскі, ✂.

• П. чын.
• Атрад паліцэйскіх (наз.).
• Паліцэйскія метады кіравання (перан. якія апіраюцца на насілле).

паліць​¹, ✂; незак.

1. Знішчаць агнём.

   • П. паперу.

2. Прымушаць гарэць (для асвятлення, ацяплення).

   • П. дровы.

3. Запальваць (крыніцу асвятлення; разм.).

   • П. святло.

4. у чым і што. Распальваць і падтрымліваць агонь у печы; абаграваць памяшканне, раскладваючы агонь у печы, пліце і пад.

   • П. у печы або печ.
   • П. лазню.

5. Апрацоўваць агнём, жарам, абпальваць (разм.).

   • П. цэглу.

6. Дзеяннем чаго-н. гарачага, едкага ці халоднага выклікаць апёк, адчуванне апёку.

   • Сонца паліла нясцерпна.
   • Мароз паліць твар.

7. перан. Трывожыць, мучыць.

   • Смутак паліць душу.

|| зак. спаліць, ✂.

|| наз. спаленне, ✂.

|| наз. паленне, ✂.

паліць​², ✂; зак.

1. Пачаць ліць.

   • Паліў буйны дождж.

2. Намачыць, арасіць.

   • П. грады.
   • П. сябе вадой.

|| незак. паліваць, ✂.

|| звар. паліцца, ✂.

|| незак. палівацца, ✂.

|| наз. паліванне, ✂ і паліўка, ✂.

• Паліўка вуліц.

|| прым. палівачны, ✂ і палівальны, ✂.

• Палівачныя машыны.
• Палівальная ўстаноўка.

палішынель, ✂, м.

Камічны персанаж французскага народнага лялечнага тэатра.

• Сакрэт палішынеля (сакрэт, які ўсім вядомы, уяўная тайна; жарт.).

паліятыў, ✂, м. (кніжн.).

Лякарства або наогул сродак, які дае толькі часовую палёгку; паўмера.

|| прым. паліятыўны, ✂.

палка, ✂, ж.

Зрэзаны тонкі ствол або тоўстая галіна без сукоў, што ўжыв. як апора пры хадзьбе і для іншых мэт, а таксама ўвогуле прадмет такой формы.

• Ісці, абапіраючыся на палку.
• Сукаватая п.
• Лыжныя п.
• Палкі ў колы ўстаўляць (перан. свядома перашкаджаць якой-н. справе).

◊

• З-пад палкі (разм.) — пад прымусам.

• Палка з двума канцамі — гаворыцца пра тое, што можа скончыцца і добра і дрэнна.

|| памянш. палачка, ✂.

• П.-выручалачка (перан. пра таго, хто заўсёды дапамагае, выручае; разм.).

○

• Палачка Коха — туберкулёзная бацыла.

|| прым. палачны, ✂.

• Палачная дысцыпліна (перан. пра дысцыпліну, якая падтрымліваецца жорсткімі мерамі).

палкаводзец, ✂, м. (высок.).

Военачальнік, ваенны правадыр.

• Славуты п.

|| прым. палкаводчы, ✂.

• П. геній.

палкі, ✂.

1. Прасякнуты моцным пачуццём.

   • П. парыў.
   • Палкая прамова.

2. Які вельмі захапляецца чым-н., цалкам аддаецца якой-н. справе.

   • П. агітатар.
   • П. змагар за нацыянальнае адраджэнне.

3. Вельмі страсны, гарачы.

   • П. позірк.

|| наз. палкасць, ✂.