Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні

самавалоданне, ✂, н.

Уменне валодаць сабою, стрыманасць і душэўная ўраўнаважанасць.

  • Праявіць с.

самавар, ✂, м.

Металічнае прыстасаванне для кіпячэння вады з награвальнай трубой у сярэдзіне.

  • Ставіць с. (пачаць кіпяціць ваду ў самавары).
  • Электрычны с.

|| памянш. самаварчык, ✂.

|| прым. самаварны, ✂.

самавіты, ✂.

  1. Мажны, дзябёлы.

    • Плячысты с. асілак.
  2. Паважны, салідны.

    • С. мужчына.
  3. Поўны дастатку, эканамічна моцны, заможны.

    • Самавітая гаспадарка.
  4. (з адмоўем не). Які выражае непаўнату або адсутнасць якой-н. якасці.

    • Дарога ўжо не самавітая.

|| наз. самавітасць, ✂.

самаволка, ✂, ж. (разм.).

Самавольная адлучка з работы, службы і пад.

  • Пайсці ў самаволку.

самавольнічаць, ✂; незак. (разм.).

Паступаць самавольна.

|| наз. самавольнічанне, ✂.

самавольны, ✂.

  1. Які паступае, робіць па сваёй волі, не лічачыся ні з кім.

    • Самавольныя дзеянні.
  2. Які робіцца без дазволу, самаўпраўны.

    • Самавольная паездка.

|| наз. самавольнасць, ✂.

самавольства, ✂, н.

  1. Схільнасць рабіць што-н. па-свойму, не лічачыся ні з кім.

    • С. адміністрацыі.
  2. Самавольныя паводзіны; самавольны ўчынак.

    • С. дзяцей.

самавук, ✂, м. (разм.).

Тое, што і самавучка.

самавукам, прысл.

Самастойна, без сістэматычнага навучання, без кіраўніка.

  • Авалодаць граматай с.

самавучка, ✂, м.; ✂, ж..

Чалавек, які навучыўся чаму-н. самастойна, без сістэматычнага навучання і без кіраўніка.

  • Кравец с.