Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні

сарака...

Першая частка складаных слоў, якая адпавядае па значэнню слову сорак, напр. саракакіламетровы, саракагадзінны, саракаградусны.

саракагадовы, ✂.

  1. гл. саракагоддзе.

  2. Які працягваецца 40 гадоў, які дасягнуў узросту сарака гадоў.

    • Саракагадовая служба.
    • С. мужчына.

саракагоддзе, ✂, н.

  1. Тэрмін, прамежак часу ў 40 гадоў.

  2. Гадавіна якой-н. падзеі, якая была 40 гадоў таму назад.

    • С. навучальнай установы.
    • С. маёй сяброўкі (саракавы год нараджэння).

|| прым. саракагадовы, ✂.

сараканожка, ✂, ж. (разм.).

Членістаногая жывёліна з чэрвепадобным целам і вялікай колькасцю ножак; мнаганожка.

саракоўка, ✂, ж.

Дошка, таўшчынёю ў 40 мм (разм.).

  • Дошка-с.

сарамата, ✂, ж. (разм.).

  1. Сорам, ганьба.

    • С. якая! Нельга ж так гаварыць.
  2. Пачуццё маральнай адказнасці за свае паводзіны.

    • Не мець ніякай сараматы так рабіць.

сараматнік, ✂, м. (разм.).

Бессаромны чалавек.

|| ж. сараматніца, ✂.

сараматны, ✂.

Бессаромны, непрыстойны.

  • Сараматныя паводзіны.

сарамаціцца, ✂; незак.

  1. Адчуваць сорам ад усведамлення непрыстойнасці сваіх паводзін.

    • С. за зробленае.
  2. Бянтэжыцца.

    • Юнак сарамаціўся.

|| зак. асарамаціцца, ✂.

сарамаціць, ✂; незак.

  1. Дакараць, выклікаючы пачуццё сораму.

    • С. за дрэнныя ўчынкі.
  2. Няславіць, ганьбіць.

    • Што ты сябе сарамаціш?

|| зак. асарамаціць, ✂, пасарамаціць, ✂ і прысарамаціць, ✂.