Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні

саліст, ✂, м.

Артыст, які выконвае сольную партыю.

  • С. аперэты.
  • С. аркестра.

|| ж. салістка, ✂.

салітэр, ✂, м.

Буйны брыльянт.

саліцёр, ✂, м.

Доўгі плоскі чарвяк, які паразітуе ў страўніку чалавека і жывёлы.

саліцылавы, ✂:

  • саліцылавая кіслата — арганічная кіслата, якая выкарыстоўваецца для прыгатавання лекавых рэчываў і фарбавальнікаў.

саліць​1, ✂; незак.

Насычаць, намазваць салам ці забруджваць чым-н. тлустым.

саліць​2, ✂; незак.

  1. Сыпаць соль у што-н. для смаку.

    • С. катлеты.
    • С. бульбу.
  2. Нарыхтоўваць у запас у салёным растворы.

    • С. агуркі.
    • С. сала.
  3. перан. Рабіць каму-н. непрыемнасці, дапякаць.

    • С. кпінамі.

|| зак. пасаліць, ✂ і засаліць, ✂.

|| наз. саленне, ✂, солка, ✂, засолка, ✂ і засол, ✂.

|| прым. салільны, ✂, засолачны, ✂ і засольны, ✂.

салодкі, ✂.

  1. Які мае прыемны смак, уласцівы цукру або мёду.

    • С. яблык.
    • Паставіць на стол салодкае (наз.; салодкую страву, дэсерт).
  2. перан. Прыемны, які прыносіць задавальненне і асалоду.

    • Салодкая трывога.
    • Не салодка (прысл.) жывецца сіраце.
  3. перан. Празмерна далікатны, занадта ўважлівы і ласкавы.

    • Салодкая ветлівасць.
    • Салодкія манеры.
  4. перан. Ліслівы, ненатуральны, дагодлівы.

    • Салодкія словы.

|| наз. салодкасць, ✂.

салома, ✂, ж.

Сухія сцёблы злакавых раслін, што застаюцца пасля абмалоту.

  • Аўсяная с.

|| памянш. саломка, ✂.

|| прым. саламяны, ✂.

  • Саламяная страха.
  • С. колер (светла-жоўты).
  • Саламяная сурвэтка (з саломы).

◊

  • Саламяная ўдава (жарт.) — жанчына, якая знаходзіцца ў часовай разлуцы з мужам.

  • Саламяны ўдавец (жарт.) — мужчына, які знаходзіцца ў часовай разлуцы з жонкай.

салома... (а таксама салама...).

Першая частка складаных слоў са знач. які мае адносіны да саломы, напр. саломазбіральнік, саломаздрабляльны, саломапад’ёмнік, саломаскладальнік, саломатранспарцёр.

саломіна, ✂, ж.

Адно сцябло саломы.

|| памянш. саломінка, ✂.

  • Хапацца за саломінку (перан. спрабаваць выратаваць сябе ці якую-н. справу, маючы надзею на сродкі, што дапамагчы не могуць).