напа́сці, -паду́, -падзе́ш, -падзе́; -падзём, -падзяце́, -паду́ць; напа́ў, -па́ла; -падзі́; зак., на каго-што.
1. Кінуцца на каго-, што-н. з мэтай захопу, грабяжу, забойства і пад., а таксама наогул пачаць дзейнічаць супраць каго-н. з варожай мэтай.
Н. на суседнюю краіну.
Звер напаў на чалавека.
2. Рэзка, адмоўна выступіць супраць каго-, чаго-н.
Н. на сваіх крытыкаў.
3. 3 прагнасцю пачаць што-н. рабіць (разм.).
Н. на ежу.
4. Выпадкова натрапіць на што-н., знайсці што-н.
Н. на ягаднае месца.
Н. на воўчы след.
5. Раптоўна ахапіць, з’явіцца (пра душэўны або фізічны стан).
На мяне напала роспач.
Напаў кашаль.
◊
Не на таго напаў (нарваўся) (разм., часта іран.) — маеш справу не з тым, на каго разлічваў.
|| незак. напада́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.
|| наз. нападзе́нне, -я, н.
напа́сць, -і, мн. -і, -ей, ж. (разм.).
Бяда, няшчасце.
Што за н. такая.
Ад напасці і чорт плача (з нар.).
напатка́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца; зак.
1. Ідучы, едучы, сустрэцца з кім-н., трапіцца каму-н. насустрач.
Па дарозе яму напаткаўся паляўнічы.
2. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Сустрэцца, трапіцца пры чытанні, у рабоце і пад.
У кнізе нечакана напаткаліся цікавыя звесткі.
напатка́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е; -а́ны; зак., каго-што.
1. Ідучы або едучы, сустрэць каго-н., натрапіць на каго-, што-н.
Н. воўка.
2. перан. Здарыцца, спасцігнуць (пра бяду, няшчасце і пад.).
Пад старасць яго напаткала гора.
напаў...
Першая састаўная частка складаных слоў, якая абазначае:
1) напалову з чым-н., напр., напаўшарсцяны;
2) не зусім, не да канца, напр.: напаўмёртвы, напаўзабыты;
3) палавіна таго, аб чым гаворыцца ў другой частцы, напр., напаўсфера.
напаўасве́тлены, -ая, -ае.
Слаба, недастаткова асветлены.
Напаўасветленая зала.
напаўзці́, -паўзу́, -паўзе́ш, -паўзе́; -паўзём, -паўзяце́, -паўзу́ць; напо́ўз, -паўзла́, -паўзло́; -паўзі́; зак.
1. на каго-што. Паўзучы, наткнуцца на што-н.
Н. на камень.
2. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Прыпаўзці, запаўзці куды-н. у вялікай колькасці.
Напаўзло мурашак у хату.
3. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Насунуцца, засланяючы сабой што-н.
Напаўзлі хмары з поўначы.
Шапка напаўзла на вочы.
|| незак. напаўза́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.
напаўкро́ўны, -ая, -ае.
Які атрымліваецца ад скрыжавання чыстакроўнай пароды з простай; не чыстакроўны.