Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

ПрадмоваСкарачэнні

апрыто́мнець, -ею, -ееш, -ее; зак.

1. Ачуцца, прыйсці да прытомнасці.

2. Апамятацца, набыць здольнасць спакойна разважаць і дзейнічаць.

апрыхо́даваць гл. прыходаваць.

апры́чнік, -а, мн. -і, -аў, м. (гіст.).

Той, хто знаходзіўся ў радах апрычніны (у 3 знач.).

Царскія апрычнікі.

апры́чніна, -ы, ж.

1. гіст. Сістэма надзвычайных мер, ажыццёўленая царом Іванам IV Грозным для разгрому баярска-княжацкай апазіцыі і ўмацавання самадзяржаўя.

2. Частка дзяржаўных тэрыторый, якія знаходзіліся ў кіраванні цара Івана IV і служылі яму апорай у насаджэнні сваёй палітыкі.

3. Спецыяльнае войска цара Івана IV для правядзення яго палітыкі, высочвання і выкаранення «крамолы».

|| прым. апры́чны, -ая, -ае.

Апрычнае войска.

Апрычныя ўладанні.

апрышча́вець гл. прышчавець.

апрэ́сніць, -ню, -ніш, -ніць; -нены; зак., што.

Зрабіць прэсным, ачысціць ад солей.

А. марскую ваду.

|| незак. апрасня́ць, -я́ю, -я́еш, -я́е.

|| наз. апрасне́нне, -я, н.

|| прым. апрасня́льны, -ая, -ае.

аптаві́к, -а́, мн. -і́, -о́ў, м.

Гандляр, камерсант, які вядзе аптовы гандаль.

апто́вы, -ая, -ае.

Які звязаны з гандлем оптам, які робіцца оптам.

А. гандаль.

Аптовыя цэны.

аптыма́льны, -ая, -ае. (кніжн.).

Найбольш спрыяльны, зручны; найлепшы.

Аптымальныя ўмовы.

|| наз. аптыма́льнасць, -і, ж.

аптымі́зм, -у, м.

Бадзёрае і жыццярадаснае светаадчуванне, пры якім чалавек верыць у лепшае, у поспех; проціл. песімізм.

|| прым. аптымісты́чны, -ая, -ае; наз. аптымісты́чнасць, -і, ж.