ХАЛЕ́РНЫЯ БУ́НТЫ
масавыя стыхійныя выступленні гараджан, сялян, салдат у час эпідэміі халеры 1830—31. Незадаволенасць насельніцтва выклікалі незразумелыя яму і звязаныя з рознымі нязручнасцямі супрацьэпідэмічныя мерапрыемствы ўрада (каранціны,
ХАЛЕ́РНЫЯ БУ́НТЫ
масавыя стыхійныя выступленні гараджан, сялян, салдат у час эпідэміі халеры 1830—31. Незадаволенасць насельніцтва выклікалі незразумелыя яму і звязаныя з рознымі нязручнасцямі супрацьэпідэмічныя мерапрыемствы ўрада (каранціны,
ХАЛЕ́РЫК (ад
суб’ект, які мае адзін з чатырох
ХАЛЕСТЭРЫ́Н,
арганічнае злучэнне, важнейшы стэрын жывёл. Вылучаны з жоўцевых камянёў (адсюль назва:
Бясколерныя крышталі, нерастваральныя ў вадзе. Здольныя да ўтварэння малекулярных комплексаў з солямі, к-тамі, бялкамі і
ХАЛЕ́ЦКІЯ,
шляхецкі род уласнага герба ў
У.М.Вяроўкін-Шэлюта.
ХАЛЕЦЫСТЫ́Т (ад
запаленне жоўцевага пузыра. Звычайна ўзнікае пры застоі жоўці і камянях у жоўцевым пузыры, пападанні ў яго мікраарганізмаў. Часта бывае разам з жоўцекамянёвай хваробай.
Востры Х. або абвастрэнне хранічнага выяўляюцца болямі ў правым падрабрынні, моташнасцю, ірвотай, павышэннем т-ры цела, зрэдку развіццём жаўтухі. Пры хранічным Х. гаркота ў роце, моташнасць, балючасць і адчуванне цяжару ў правым падрабрынні і жываце (узмацняецца пасля прыёму тлустай і смажанай ежы). Ускладненні: утварэнне гнайнікоў, перытаніт і
І.М.Семяненя.
ХАЛІ́ЗМ (ад
метадалагічны прынцып, згодна з якім цэлае большае, чым сума яго частак. Сфармуляваны
ХАЛІКАТЭ́РЫІ (Chalicotheriidae),
сямейства вымерлых млекакормячых
Памеры ад авечкі да буйнога каня, да якога яны, напэўна, былі падобныя знешне і будовай чэрапа. Шыя доўгая. Пярэднія ногі доўгія, чатырох- або трохпальцыя, заднія адносна кароткія і масіўныя. На пальцах кіпцюры. Карміліся мяккімі раслінамі, каранямі і клубнямі.
«ХАЛІМО́Н»,
В.М.Яшчанка.
ХАЛІ́Н (ад
азоцістае
Пластычны матэрыял для пабудовы структур жывой тканкі, можа сінтэзавацца ў арганізме з серыну. Недахоп Х. ў спалучэнні з бялковай недастатковасцю выклікае тлушчавую дэгенерацыю печані, садзейнічае развіццю цырозу печані. У суткі чалавеку неабходна 250—600
ХАЛІНАЛІ́ТЫКІ (ад халін +
Некат. Х. блакіруюць пераважна перыферычныя (
І.М.Семяненя, А.М.Шадко.