Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

ПрадмоваСкарачэнні

се́янец, -нца, мн. -нцы, -нцаў, м.

Расліна, што вырасла з насення (у адрозненне ад саджанца).

се́янка, -і, ДМ -нцы, ж. (разм.).

Дробна прасеяная мука.

се́яць, се́ю, се́еш, се́е; сей; се́яны; незак. што.

1. і без дап. Раскідваць насенне на падрыхтаваную для сяўбы глебу.

С. пшаніцу.

2. перан. Распаўсюджваць сярод людзей якія-н. думкі, настрой і пад. (высок.).

С. разумнае, добрае, вечнае.

С. веру ў лепшае жыццё.

3. Тое, што і прасейваць.

С. муку.

4. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Пра дробны дождж, снег: ісці.

Цэлую раніцу сеяў дождж.

5. Засяваць (якую-н. плошчу зямлі; разм.).

С. поле пад лесам.

|| зак. пасе́яць, -се́ю, -се́еш, -се́е; -се́й; -се́яны (да 1 і 2 знач.).

|| наз. се́янне, -я, н. і пасе́ў, -се́ву, м. (да 1 знач.).

Сеянне дрэнных чутак.

Сеянне мукі.

Пасеў азімых закончаны.

сёдзельнік, -а, мн. -і, -аў, м.

Майстар, які робіць сёдлы.

|| прым. сёдзельніцкі, -ая, -ае.

сёе-то́е, сяго́-таго́, займ. неазнач., н.

1. Нешта, некаторыя рэчы, нямногае.

Узяць з сабой сёе-тое.

2. Штосьці, што не жадаюць называць.

Распытаць пра сёе-тое.

сёй-то́й, сяго́-таго́, займ. неазнач., м. (разм.).

1. Некаторыя, нямногія людзі.

Сёй-той не прыехаў на сустрэчу.

2. Нехта (каго не жадаюць называць).

Неабходна папярэдзіць сяго-таго.

сёлета, прысл.

У гэтым годзе, гэты год.

С. ўнучак у школу пойдзе.

сёлетні, -яя, -яе.

Гэтага года.

С. ўраджай.

сёмга, -і, ДМ -мзе, ж.

Каштоўная прамысловая рыба сямейства ласасёвых з мясам ружовага колеру.

|| прым. сёмгавы, -ая, -ае.

Сёмуха, -і, ДМ -мусе, ж.

Адно са свят праваслаўнай царквы, якое святкуецца ў пяцідзясяты дзень (праз сем тыдняў) пасля Вялікадня.