Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

ПрадмоваСкарачэнні

спако́н,

У выразе: спакон веку (вякоў) — з даўніх часоў.

С. веку вядома.

спаконве́чны, -ая, -ае.

Тое, што і спрадвечны.

спаку́са, -ы, мн. -ы, -ку́с, ж.

1. Тое, што вельмі вабіць чалавека, спакушае, выклікае неадольнае жаданне, цягу да чаго-н.

Не паддавацца ніякім спакусам.

2. Схіленне да інтымнай блізкасці; прывабліванне.

Была яна не толькі чароўнай весялухай, але і зводніцай на спакусу.

|| прым. спаку́сны, -ая, -ае.

спакусі́цца, -кушу́ся, -ку́сішся, -ку́сіцца; зак.

1. на што, чым і без дап. Быць прывабленым чым-н. спакуслівым.

Нехта спакусіўся на мае цукеркі.

2. з інф. і без дап. Не ўстаяць перад якім-н. жаданнем, спакусай, схіліцца да якога-н. дзеяння, справы.

С. паехаць на мора.

|| незак. спакуша́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца.

спакусі́ць, -кушу́, -ку́сіш, -ку́сіць; -ку́шаны; зак., каго (што).

1. чым і з інф. Прывабіць чым-н. захапляючым, прыемным.

С. пакупнікоў моднымі таварамі.

2. Дабіцца інтымнай блізкасці.

С. дзяўчыну.

|| незак. спакуша́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.

|| наз. спакушэ́нне, -я, н.

спаку́слівы, -ая, -ае.

1. Здольны спакусіць (у 1 знач.); прынадны, прывабны, захапляльны.

С. пах суніц.

2. Які абуджае пачуццёвую цягу; сексуальны.

Спакуслівая дзяўчына.

|| наз. спаку́слівасць, -і, ж.

спаку́снік, -а, мн. -і, -аў, м.

Чалавек, які спакушае каго-н.

|| ж. спаку́сніца, -ы, мн. -ы, -ніц.

спаку́тавацца, -туюся, -туешся, -туецца; -туйся; зак.

Змардавацца, змучыцца.

С. ў адзіноце.

спаласава́ць гл. паласава́ць.

спаласка́ць, -лашчу́, -ло́шчаш, -ло́шча; -лашчы́; -ласка́ны; зак., каго-што.

Абмыць, змыць бруд і пад.

Спалошча дождж зямлю.

|| незак. спало́скваць, -аю, -аеш, -ае.

|| наз. спало́скванне, -я, н. (да 1 знач.).