Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ПрадмоваСкарачэнніКніга ў PDF/DjVu

кардына́л, ‑а, м.

1. Вышэйшы пасля папы рымскага духоўны сан у каталіцкай царкве, адзнакамі якога з’яўляюцца чырвоны капялюш і мантыя. // Асоба, якая мае гэты сан.

2. Пеўчая птушка з ярка-чырвоным (колеру кардынальскай мантыі) пер’ем, якая водзіцца ў Амерыцы.

[Ад лац. cardinalis — галоўны.]

кардына́льны, ‑ая, ‑ае.

Галоўны, важны, самы істотны. Кардынальнае пытанне. Кардынальныя праблемы. Кардынальныя змены. □ На вопыце палітычнай барацьбы працоўныя пераконваліся, што кардынальнае вырашэнне нацыянальнага пытання можа даць толькі перамога сацыялістычнай рэвалюцыі. «Полымя».

[Ад лац. cardinalis — галоўны.]

кардына́льскі, ‑ая, ‑ае.

Які мае адносіны да кардынала (у 1 знач.), належыць яму. Кардынальскі сан. Кардынальская мантыя.

карды́т, ‑у, М ‑дыце, м.

Агульная назва сардэчных хвароб.

[Ад грэч. kardía — сэрца.]

кардыя... (гл. кардыё...).

Першая састаў. ная частка складаных слоў; ужываецца замест «кардыё...», калі націск у другой частцы падае на першы склад, напрыклад: кардыяграма, кардыяграфія, кардыялогія.

кардыягра́ма, ‑ы, ж.

Графічны паказ сардэчнай дзейнасці. Зрабіць кардыяграму. Электрычная кардыяграма.

[Ад грэч. kardía — сэрца і grámma — запіс.]

кардыягра́фія, ‑і, ж.

Запіс работы сэрца з дапамогай кардыёграфа.

[Ад грэч. kardía — сэрца і gráphō — пішу.]

кардыялагі́чны, ‑ая, ‑ае.

Прызначаны для лячэння сардэчных хвароб. Кардыялагічны санаторый.

кардыяло́гія, ‑і, ж.

Галіна медыцыны, якая вывучае сардэчныя хваробы і метады іх лячэння.

[Ад грэч. kardía — сэрца і lógos — вучэнне.]

кардыяско́п, ‑а, м.

Прыбор для візуальнага назірання за дзейнасцю сэрца.