Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні

матарызаваць, ✂; зак. і незак.

Аснасціць (аснашчаць) маторамі, аўтатранспартам.

  • М. армію.

|| наз. матарызацыя, ✂.

матарыст, ✂, м.

Рабочы, які абслугоўвае маторы.

|| ж. матарыстка, ✂.

|| прым. матарысцкі, ✂.

матацца, ✂; незак.

  1. Рухацца з аднаго боку ў другі, знаходзячыся ў вісячым становішчы.

    • Вяроўка матаецца.
  2. Праводзіць час у раз’ездах, клапоцячыся аб чым-н. (разм.).

    • М. па раёне.

матацыкл, ✂, м.

Машына для перамяшчэння з двума або трыма коламі, з рухавіком унутранага згарання.

  • М. з каляскай.

|| прым. матацыклетны, ✂.

  • М. завод.

матацыкліст, ✂, м.

Яздок на матацыкле, спартсмен, які займаецца матацыклетным спортам.

|| ж. матацыклістка, ✂.

|| прым. матацыклісцкі, ✂.

матаць​1, ✂; незак.

  1. Віць, навіваць, накручваць.

    • М. ніткі.
  2. чым. Рухаць з боку ў бок, махаць чым-н.

    • М. галавой.
  3. Хутка ісці, бегчы куды-н.; паспешна выбірацца адкуль-н. (разм. груб.).

    • Матай адсюль!

|| зак. наматаць, ✂.

|| наз. намотка, ✂.

|| аднакр. матнуць, ✂.

|| наз. матанне, ✂.

|| прым. матальны, ✂.

матаць​2, ✂; незак. (разм.).

Неэканомна, неразумна траціць грошы, маёмасць.

|| зак. праматаць, ✂ і разматаць, ✂.

|| наз. матанне, ✂.

матачнік, ✂, м.

  1. Найбольшая ячэйка ў сотах, у якой выводзіцца пчаліная матка.

  2. Памяшканне для матак якога-н. віду свойскай жывёлы.

  3. Расліна, якая выкарыстоўваецца для вырошчвання новых раслін (спец.).

  4. Участак, дзе растуць насеннікі або саджанцы якіх-н. раслін (спец.).

матка, ✂, ж.

  1. Тое, што і маці (у 1 знач.).

  2. Самка жывёл і насякомых, якая выводзіць патомства.

  3. Унутраны палавы орган жанчын і самак жывародзячых жывёл, у якім развіваецца зародак.

  4. (звычайна ў прыдатку). Аб тым, што з’яўляецца самым родным і блізкім.

    • Зямля-м.

|| прым. матачны, ✂.

матковы, ✂.

Зматаны ў маткі, у матках.

  • Матковая пража.