Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

ПрадмоваСкарачэнні

перараджэ́нне, -я, н.

1. гл. перарадзіцца.

2. Страта былога светапогляду, сацыяльнага аблічча пад уздзеяннем чужога асяроддзя, ідэалогіі.

Маральнае п.

перарадзі́цца, -раджу́ся, -ро́дзішся, -ро́дзіцца; зак.

1. Рэзка змяніцца, абнавіцца, стаць зусім іншым.

П. духоўна.

2. Страціць свае папярэднія каштоўныя якасці, уласцівасці, вырадзіцца.

Пшаніца перарадзілася.

|| незак. перараджа́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца.

|| наз. перараджэ́нне, -я, н.

перарадзі́ць, -раджу́, -ро́дзіш, -ро́дзіць; -ро́джаны; зак., каго-што.

Зрабіць зусім іншым, абнавіць, пераўтварыць.

|| незак. перараджа́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.

перараза́ць гл. перарэзаць.

пераразлі́к, -у, мн. -і, -аў, м.

Разлік, зроблены нанава.

Зрабіць п.

пераразмеркава́ць, -мярку́ю, -мярку́еш, -мярку́е; -мярку́й; -меркава́ны; зак., каго-што.

Размеркаваць нанава.

П. сыравіну паміж цэхамі.

|| незак. пераразмярко́ўваць, -аю, -аеш, -ае.

|| наз. пераразмеркава́нне,-я, н.

перарасхо́д, -у, М -дзе, м.

Расход звыш меры, нормы, плана.

П. крэдытаў.

перарасхо́даваць, -дую, -дуеш, -дуе; -дуй; -даваны; зак. і незак., што.

Выдаткаваць (выдаткоўваць) звыш нормы, плана і пад.

П. фонд заработнай платы.

перарасці́, -сту́, -сце́ш, -сце́; -сцём, -сцяце́, -сту́ць; -ро́с, -расла́, -ло́; -сці́; зак.

1. каго-што. Стаць ростам вышэйшым за каго-, што-н.

Сын перарос бацьку.

2. перан., каго (што). Стаць вышэйшым за каго-н. у разумовых, маральных адносінах, ва ўменні.

П. свайго настаўніка.

3. у што. Развіўшыся, ператварыцца ў што-н. іншае.

Гоман перарос у крык.

4. Выйсці з узросту, устаноўленага для чаго-н.

Для дзіцячага сада хлапчук перарос.

|| незак. перараста́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е; наз. перараста́нне, -я, н. (да 2 і 3 знач.).

перарашы́ць, -рашу́, -рэ́шыш, -рэ́шыць; -рэ́шаны і -раша́ны; зак., што.

Рашыць іншым спосабам.

П. задачу.

|| незак. перарэ́шваць, -аю, -аеш, -ае.