ТЭКТАНАФІ́ЗІКА,
раздзел тэктонікі, які вывучае фізічныя ўмовы ўзнікнення тэктанічных дэфармацый (складак, разрываў і
А.М.Каўхута.
ТЭКТАНАФІ́ЗІКА,
раздзел тэктонікі, які вывучае фізічныя ўмовы ўзнікнення тэктанічных дэфармацый (складак, разрываў і
А.М.Каўхута.
ТЭ́КТАНДЭР (
(1570—1614),
нямецкі дыпламат, падарожнік. У 1602—03 удзельнічаў у пасольстве імператара «Свяшчэннай Рымскай імперыі» Рудольфа II да
Тв.:
А.П.Грыцкевіч.
ТЭКТАНІ́ЧНАЯ ІНВЕ́РСІЯ,
перамена напрамку тэктанічных рухаў (дадатны на адмоўны і наадварот) у выніку змены тэктанічнага рэжыму (
А.М.Каўхута.
ТЭКТАНІ́ЧНАЯ СТРУКТУ́РА,
форма залягання горных парод, якая заканамерна паўтараецца ў зямной кары і абумоўлена ўздзеяннем тэктанічных сіл. Ахоплівае структуру Зямлі ў цэлым, яе асобныя рэгіёны і невял. ўчасткі. Класіфікуюць Т.с. паводле памеру (маштабу), марфалогіі і генезісу. Адрозніваюць
Літ.:
Белоусов В.В. Структурная геология. 2 изд.
Хаин В.Е. Общая геотектоника. 2 изд.
А.М.Каўхута.
ТЭКТАНІ́ЧНЫЯ ГІПО́ТЭЗЫ,
навукова абгрунтаваныя меркаванні аб прычынах тэктанічных рухаў і дэфармацый зямной кары, што мяняюць яе структуру. Існуе шмат гіпотэз тэктанічнага развіцця Зямлі.
Адна з першых Т.г., якая тлумачыла тэктанічныя рухі дзейнасцю землетрасенняў і вулканаў, з’явілася ў 17
Згодна з ідэяй тэктонікі пліт літасфера падзелена на 7 вялікіх і малыя цвёрдыя маналітныя пліты, якія рухаюцца па подсцільным менш вязкім слоі (астэнасферы), маюць
Літ.:
Хаин В.Е. Общая геотектоника. 2 изд.
Ле Пишон К., Франшто Ж., Боннин Ж. Тектоника плит:
А.М.Каўхута, Р.Р.Паўлавец.
ТЭКТАНІ́ЧНЫЯ КА́РТЫ,
спецыяльныя геалагічныя карты, на якіх паказаны структура зямной кары і
Літ.:
Бархатов Б.П. Тектонические карты.
Гарецкий Р.Г. Тектонические карты.
История геологических наук в Белорусской ССР.
А.М.Каўхута.
ТЭКТАНІ́ЧНЫЯ РУ́ХІ,
механічныя рухі блокаў тэктанасферы. Абумоўлены
Літ.:
А.М.Каўхута, Р.Р.Паўлавец.
ТЭКТАНІ́ЧНЫ РАЗРЫ́Ў,
парушэнне суцэльнасці горных парод пры тэктанічных рухах і дэфармацыях. Бываюць са зрушэннем горных парод і без зрушэння.
Падзяляюцца на конседыментацыйныя (фарміруюцца адначасова з асадканамнажэннем) і постседыментацыйныя. Ва ўмовах
На Беларусі вылучаюць Т.р. даплатформавыя (разрываюць толькі пароды
Літ.:
Разломы Белоруссии и Прибалтики.
Тектоника Припятского прогиба.
А.М.Каўхута, Р.Р.Паўлавец.
ТЭКТАНІ́ЧНЫ ЦЫКЛ,
перыяд
Т.ц.
А.М.Каўхута.
ТЭКТО́НІКА (ад
У
На Беларусі даследаванні ў галіне Т. праводзяцца ў Ін-це
Літ.:
Тектоника Белоруссии.
Палеотектоника Белоруссии. Мм., 1983;
Хаин В.Е. Общая геотектоника. 2 изд.
Яго ж. Региональная геотектоника: Внеальпийская Европа и Западная Азия.
Р.Г.Гарэцкі, А.М.Каўхута.