ТКАНІ́НА ТЭКСТЫ́ЛЬНАЯ,
выраб, атрыманы ў працэсе ткацтва перапляценнем нітак — падоўжных (аснова) і папярочных (уток);
Вырабляецца на ткацкіх станках. Знятая з ткацкага станка тканіна.
ТКАНІ́НА ТЭКСТЫ́ЛЬНАЯ,
выраб, атрыманы ў працэсе ткацтва перапляценнем нітак — падоўжных (аснова) і папярочных (уток);
Вырабляецца на ткацкіх станках. Знятая з ткацкага станка тканіна.
ТКАНІ́НЫ МАСТА́ЦКІЯ,
ткацкія вырабы ручной ці машыннай вытворчасці, якія вызначаюцца мастацкасцю арнаментацыі, прыгажосцю расфарбоўкі, высокім майстэрствам выканання: від дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва. Вырабляюць з шарсцяных, ільняных, баваўняных, шаўковых,
На Беларусі Т.м. вядомы з 11—13
Літ.:
Соболев Н.Н. Очерки по истории украшения тканей.
Руденко С.И. Древнейшие в мире художественные ковры и ткани...
Бирюкова Н.Ю. Западноевропейские набивные ткани 16—18
Козлов В.Н. Основы художественного оформления текстильных изделий.
Трызна Д.С. Беларускія дываны і габелены.
Курилович А.Н. Белорусское народное ткачество.
Кацар М.С. Беларускі арнамент: Ткацтва. Вышыўка:
Сахута Я.М. Народнае мастацтва Беларусі.
Я.М.Сахута.
ТКА́НКА
сістэма клетак, падобных па паходжанні, будове і функцыях, а таксама міжклетачных рэчываў і структур — прадуктаў іх жыццядзейнасці. Спрыяе трофіцы і каардынацыі
Т.
А.С.Леанцюк.
ТКА́НКАВАЕ ДЫХА́ННЕ,
сукупнасць акісляльна-аднаўленчых працэсаў, што прыводзяць да распаду
А.С.Леанцюк.
ТКА́НКАВАЯ ВА́ДКАСЦЬ,
вадкасць, якая запаўняе міжклетачныя прасторы ў тканках і органах жывёл і чалавека. Адцякае з органаў у лімфатычныя сасуды і ператвараецца ў лімфу. Утрымлівае прадукты абмену рэчываў і рэчывы, якія паступаюць з крыві. Складае 26,5% масы цела чалавека, каля 45% вады ў арганізме, разам з крывёй і лімфай утварае
ТКА́НКАВАЯ НЕСУМЯШЧА́ЛЬНАСЦЬ,
немагчымасць сумеснага існавання клетак і тканак, якія належаць генетычна розным асобінам і адрозніваюцца антыгенамі. Наяўнасць у донара і рэцыпіента генетычна абумоўленых антыгенных розніц выклікае ў арганізме рэцыпіента комплекс імунных рэакцый, разбурэнне і адарванне трансплантаваных органаў і тканак донара. Вылучаюць 4 формы Т.н.: звышвострую, паскораную, вострую, хранічную. У імуннай рэакцыі 3 фазы: распазнавання, імунізацыі, эфекторная (прыводзіць да гібелі трансплантата). У выніку рэакцыі развіваецца інфільтрацыя трансплантата лімфацытамі, пашкоджваюцца дробныя крывяносныя сасуды, узнікае ацёк, спыняецца крываток, што прыводзіць да адарвання трансплантата.
Літ.:
Сингер
А.С.Леанцюк.
ТКА́НКАВАЯ СУМЯШЧА́ЛЬНАСЦЬ,
магчымасць сумеснага існавання клетак і тканак, якія належаць генетычна падобным асобінам. Т.с. характарызуе стан, пры якім ахоўныя сістэмы арганізма не перашкаджаюць прыжыўленню і функцыянаванню клетак або органаў
Літ.:
Ройт А., Бростофф Дж., Мейл Д. Иммунология.
А.С.Леанцюк.
ТКА́НКАВАЯ ТЭРАПІ́Я,
лячэнне прэпаратамі з кансерваваных тканак жывёльнага (
Прэпараты для Т.т. ўжываюцца звонку, унутр, як ін’екцыі і
І.М.Семяненя.
ТКА́ЦКІ СТАНО́К,
станок для вырабу тканіны тэкстыльнай;
На Т.с. ніткі асновы, якія змотваюцца з
Найпрасцейшыя ручныя Т.с. з’явіліся за 5—6
ТКА́ЦТВА,
сукупнасць
Да падрыхтоўчых аперацый адносяцца перамотка нітак асновы і ўтку, снаванне, шліхтаванне, прабіранне асновы і звязванне канцоў нітак — стваранне паковак нітак асновы і ўтку для работы на станку. Перамотка нітак асновы ажыццяўляецца на матальных машынах і аўтаматах, перамотка ўтку на шпулі для чаўнаковых станкоў — на ўточна-перамотачных аўтаматах. Для бесчаўнаковых станкоў выкарыстоўваюцца бабіны з матальных або прадзільных машын. Уточная пража праходзіць дадатковыя аперацыі — увільгатненне, эмульграванне, запарванне. Пры снаванні ніткі з
Т. вядома з 6—5-га
На Беларусі Т. вядома з часоў позняга неаліту і ранняга бронзавага веку. У 11—13
І.У.Косціна.