Verbum

каляды, ✂ і коляды, ✂

Народнае зімовае свята дахрысціянскага паходжання.

|| прым. калядны, ✂.

• Калядныя маразы.

кол, ✂, м.

1. Завостраная тоўстая палка.

   • Асінавы к.
   • Стаяць калом у горле (пра нясмачную страву, якая не лезе ў горла).
   • Хоць кол на галаве чашы каму-н. (пра ўпартага няўступчывага чалавека, які не паддаецца ўгаворам).

2. Самая нізкая школьная адзнака — адзінка (разм.).

|| памянш. калок, ✂, калочак, ✂ і колік, ✂.

кола, ✂, н.

1. Вобад са спіцамі, які круціцца на восі і забяспечвае рух сродкаў перамяшчэння (калёс, аўтамашын і пад.).

   • К. да тачкі.
   • Рулявое к.
   • Махавое к.
   • Пятае к. ў возе (пра што-н. лішняе, зусім непатрэбнае).

2. Пра ўсё, што мае форму круга або кальца.

   • К. каўбасы.

3. перан. Пералік, аб’ём чаго-н.

   • К. вобразаў у рамане.
   • К. нявырашаных пытанняў.

4. перан., чаго. Галіна сфера якой-н. дзейнасці.

   • К. дзейнасці.
   • К. агульных інтарэсаў.

5. перан., каго. Група людзей аб’яднаных чым-н. агульным.

   • К. гледачоў тэатра.
   • К. сяброў.

6. звычайна мн., перан., каго або якія. Грамадскія, прафесійныя групоўкі людзей.

   • Колы беларускай інтэлігенцыі.
   • Навуковыя колы.

◊

• Ні ў кола ні ў мяла (разм. неадабр.) — пра няўмелага, няздатнага чалавека.

|| памянш. колца, ✂.

|| прым. колавы, ✂.

• К. тор.

колас, ✂, м.

Суквецце злакаў і некаторых іншых раслін, у якім кветкі размяшчаюцца ўздоўж канца сцябла.

• Каласы пшаніцы.
• Спелы к. жытнёвы.

|| памянш. каласок, ✂.

|| прым. каласавы, ✂.

• Каласавыя культуры.
• Уборка каласавых (наз.).

колаты​¹ ✂ прым.

Нанесены колючай зброяй.

• Колатая рана.

колаты​² ✂ прым.

Разбіты на кускі.

• К. цукар.

колба, ✂, ж.

Лабараторная шкляная пасудзіна з доўгім горлам для хімічных работ.

|| памянш. колбачка, ✂.

|| прым. колбавы, ✂.

колер, ✂, м.

1. Светлавы тон чаго-н.; афарбоўка.

   • Блакітны к.
   • Сукенка колеру марской хвалі.

2. У жывапісе: адценне фарбы, густата, ступень яе яркасці.

|| прым. колерны, ✂.

колера...

Першая частка складаных слоў са знач. які мае адносіны да колеру, напр. колераадчуванне, колеракарэктар, колерамузыка, колераспалучэнне, колераўзнаўленне, колерафатаграфія.

колеравы, ✂.

Звязаны з успрыняццем колеру.

• Колеравая слепата.