Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні

аняме́лы, ✂.

  1. Які стаў нямым, страціў здольнасць гаварыць.

  2. Які стаў нерухомым.

    • А. стан.
  3. Ціхі, пазбаўлены якіх-н. гукаў.

    • Анямелае поле.
  4. Які страціў адчувальнасць, здранцвелы.

    • Анямелыя ногі.

|| наз. анямеласць, ✂.

аняме́чыць, ✂; зак.

Зрабіць падобным на немцаў па мове, звычаях.

|| незак. анямечваць, ✂.

|| звар. анямечыцца, ✂.

|| незак. анямечвацца, ✂.

|| наз. анямечанне, ✂.

ао́рта, ✂, ж.

Самая буйная, галоўная артэрыя, якая жывіць артэрыяльнай кроўю органы цела.

|| прым. аортавы, ✂, аортны, ✂ і аартальны, ✂.

апаві́ць, ✂; зак.

  1. Абвіць, абматаць каго-, што-н. чым-н.

    • Стужка апавіла галаву дзяўчыны.
  2. (1 і 2 ас. не ўжыв), перан. Пакрыць з усіх бакоў, ахутаць (дымам, туманам і пад.), ахапіць.

    • Лагчыну і лес апавіў туман.
    • Лёгкі сум апавіў сэрца.

|| незак. апавіваць, ✂.

|| звар. апавіцца, ✂.

|| незак. апавівацца, ✂.

апавяда́льнік, ✂, м.

Той, хто апавядае, расказвае што-н.

|| ж. апавядальніца, ✂.

|| прым. апавядальніцкі, ✂.

апавяда́льны, ✂.

Які апавядае што-н., апісвае якія-н. падзеі.

  • А. жанр.
  • А. сказ (у граматыцы: не пытальны).

|| наз. апавядальнасць, ✂.

апавяда́нне, ✂, н.

  1. Невялікі мастацкі эпічны твор як жанр.

    • Зборнік апавяданняў.
  2. Славеснае паведамленне пра якія-н. падзеі, з’явы.

    • Хлапчукоў захаплялі апавяданні камандзіраў пра ваенныя паходы.

апавяда́ць, ✂; незак.

Расказваць, паведамляць аб чым-н.

апавясці́ць, ✂; зак. (афіц.).

Паведаміць аб чым-н., давесці да ведама каго-н.

  • А. усіх аб сходзе.

|| незак. апавяшчаць, ✂.

|| наз. апавяшчэнне, ✂.

|| прым. апавяшчальны, ✂.

апавяшча́льнік, ✂, м.

  1. Той, хто апавяшчае, аб’яўляе што-н.

  2. Традыцыйны персанаж класічных трагедый, які апавяшчае аб падзеях за сцэнай (уст.).

|| ж. апавяшчальніца, ✂.

|| прым. апавяшчальніцкі, ✂.