Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

ПрадмоваСкарачэнні

прыадкры́ць, -ы́ю, -ы́еш, -ы́е; -ы́ты; зак., што.

Трохі адкрыць.

П. рот.

|| незак. прыадкрыва́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.

прыадчыні́цца, 1 і 2 ас. не ўжыв., -ы́ніцца; зак.

Тое, што і прачыніцца.

|| незак. прыадчыня́цца, -я́ецца.

прыадчыні́ць, -ыню́, -ы́ніш, -ы́ніць; -ы́нены; зак., што.

Тое, што і прачыніць.

|| незак. прыадчыня́ць, -я́ю, -я́еш, -я́е.

прыахво́ціць, -о́чу, -о́ціш, -о́ціць; -о́чаны; зак., каго (што) і да чаго (разм.).

Выклікаць у каго-н. ахвоту да чаго-н.

П. дзяцей да чытання.

|| незак. прыахво́чваць, -аю, -аеш, -ае.

|| звар. прыахво́ціцца, -о́чуся, -о́цішся, -о́ціцца; незак. прыахво́чвацца, -аюся, -аешся, -аецца.

прыба́віцца, 1 і 2 ас. не ўжыв., -іцца; зак.

1. Паявіцца ў дадатак.

Людзей на вуліцах прыбавілася.

2. Стаць большым.

Дзень прыбавіўся.

П. ў вазе.

|| незак. прыбаўля́цца, -я́ецца.

|| наз. прыбаўле́нне, -я, н.

П. сям’і (пра нараджэнне ў сям’і дзіцяці).

прыба́віць, -а́ўлю, -а́віш, -а́віць; -а́ўлены; зак.

1. каго-што і чаго. Даць, пакласці, зрабіць, сказаць у дадатак да чаго-н.

П. дзвесце рублёў.

П. цукру ў ягады.

П. да сказанага.

2. чаго. Павялічыць памер, колькасць, хуткасць чаго-н.

П. грошай.

П. кроку.

Прыбавіць у вазе (разм.) — патаўсцець, стаць цяжэйшым.

|| незак. прыбаўля́ць, -я́ю, -я́еш, -я́е.

|| наз. прыбаўле́нне, -я, н. і прыба́ўка, -і, ДМ -ўцы, ж.

прыба́ўка, -і, ДМ -ўцы, ж.

1. гл. прыбавіць.

2. Прыбаўленая сума, колькасць чаго-н.

Атрымаць прыбаўку.

|| прым. прыба́вачны, -ая, -ае.

Прыбавачная вартасць — частка вартасці, якая ствараецца наёмным рабочым звыш вартасці рабочай сілы.

прыбе́гчы, -бягу́, -бяжы́ш, -бяжы́ць; -бяжы́м, -бежыце́, -бягу́ць; -бе́г, -гла; -бяжы́; зак.

Дасягнуць якога-н. месца бягом.

П. першым.

|| незак. прыбяга́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.

прыбе́дніцца, -нюся, -нішся, -ніцца; зак. (разм., неадабр.).

Прыкінуцца бедным, няшчасным.

|| незак. прыбядня́цца, -я́юся, -я́ешся, -я́ецца.

прыберагчы́, -агу́, -ажэ́ш, -ажэ́; -ажо́м, -ажаце́, -агу́ць; -бяро́г, -берагла́; -ажы́; -ажо́ны; зак., што.

Захаваць, схаваць, адклаўшы на запас.

П. грошы на пакупку.

|| незак. прыберага́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.