Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні

удавец, ✂, м.

Мужчына, у якога памерла жонка.

удавець, ✂; незак.

Жыць удавой або ўдаўцом.

удакладненне, ✂, н.

  1. гл. удакладніць.

  2. Думка, падрабязнасць, дэталь, якія ўдакладняюць што-н.

    • Удакладненні да рэзалюцыі.

удакладніцца, ✂; зак.

Стаць больш дакладным.

  • Фармулёўкі ўдакладніліся.

|| незак. удакладняцца, ✂.

удакладніць, ✂; зак.

Зрабіць больш дакладным.

  • У. спісы.

|| незак. удакладняць, ✂.

|| наз. удакладненне, ✂.

удалец, ✂, м.

Смелы, адважны чалавек.

удалечыні, прысл.

На значнай адлегласці, далёка.

  • У. цямнее лес.

удалечыню, прысл.

На далёкую адлегласць.

  • Паглядзець у.

удалы, ✂.

  1. Які завяршаецца ўдачай, удачны, паспяховы.

    • Удалая паездка.
  2. Вельмі добры, які адпавядае патрабаванням; правільны.

    • Выбраць у. ход.
  3. Здатны на ўсё, спрытны, умелы.

    • Удалая гаспадыня.
  4. Смелы, адважны, хвацкі.

    • У. хлопец.

|| наз. удаласць, ✂.

удар, ✂, м.

  1. Моцны рэзкі штуршок, сутыкненне з кім-, чым-н. з сілай. Гэты гадзіннік не баіцца ўдараў.

    • Нанесці ў.
    • У. электрычнага току.
  2. Гук (звон, трэск, грукат) ад такога штуршка, а таксама наогул адрывісты гук, стук.

    • У. гадзінніка.
    • У. грому.
  3. перан. Імклівы напад, атака.

    • Флангавы ў.
    • Штыкавы ў.
  4. перан. Непрыемнасць, нечаканае гора, бяда.

    • Перажыць нечаканы ў.
    • У. лёсу.
  5. Кровазліццё ў мозг, апаплексія.

    • Апаплексічны ў.
  6. чаго. Пра біццё сэрца, пульсу.

◊

  • Пад удар (ставіць) каго-што (разм. неадабр.) — у небяспечнае становішча.

  • Пад ударам (быць, знаходзіцца) — у небяспечным становішчы.