Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Прадмова ∙ Скарачэнні ∙ Кніга ў PDF/DjVu

ТЫКСАТРА́ПІЯ (ад грэч. thixis дотык + tropē паварот, змена),

абарачальная змена фізіка-мех. уласцівасцей палімерных і дысперсных сістэм пры мех. уздзеянні ў ізатэрмічных умовах. Абумоўлена абарачальнымі зменамі структуры матэрыялу, напр., разбурэннем надмалекулярнай структуры высокамалекулярных злучэнняў або каагуляцыйных кантактаў у дысперсных сістэмах.

Выяўляецца, напр., у зніжэнні вязкасці вадкіх асяроддзяў пры цячэнні і яе паступовым павышэнні пасля спынення цячэння, змене дэфармацыйных характарыстык крышт. палімераў і эластамераў пры паслядоўных цыклах нагружэнне — адпачынак. Уласцівая буд. растворам. лакафарбаваным матэрыялам. многім харч. прадуктам.

т. 16, с. 73