цэфалапо́ды
(н.-лац. cephalopoda, ад гр. kephale = галава + pus, podos = нага)
клас марскіх драпежных малюскаў; уключае падкласы чатырохжаберных (наўтылус) і двухжаберных (актаподы і дэкаподы); арганізмы з целам, прыкметна раздзеленым на тулава і буйную галаву, на якой у большасці размешчана восем шчупальцаў; галаваногія.
цэфаліза́цыя
(ад гр. kephale = галава)
працэс адасаблення галавы і ўключэння аднаго або больш сегментаў тулава ў галаўны аддзел у жывёл у працэсе іх гістарычнага развіцця.
-цэфалія
(гр. kiphale = галава)
другая састаўная частка складаных слоў, якая паказвае на сувязь з паняццем «галава».
цэфало́зія
(н.-лац. cephalozia)
пячоначны мох сям. цэфалозіевых, які расце на вільготнай пясчанай і гліністай глебах, на гнілой драўніне.
цэфало́метр
(ад гр. kephale = галава + -метр)
прылада для вымярэння лінейных памераў чэрапа; выкарыстоўваецца ў антрапалогіі.
цэфаля́рыя
(н.-лац. cephalaria)
травяністая расліна сям. варсянкавых з перыста-рассечаным лісцем і белымі, жоўтымі або блакітнымі кветкамі ў галоўчатых суквеццях, пашыраная ў Паўд. Еўропе, Сярэд. Азіі і Амерыцы, на Беларусі вырошчваецца як дэкаратыўная; галаўчатка.
цэфеі́ды
(н.-лац. cepheides, ад гр. Kepheus = назва сузор’я Цэфея)
зоркі, бляск якіх перыядычна змяняецца, што звязана з ваганнямі памераў зоркі і тэмпературы яе паверхні.
цэх
(польск. cech, ад ням. Zeche)
1) гарадская арганізацыя рамеснікаў адной прафесіі ў сярэдневяковай Еўропе, у т.л. і на Беларусі;
2) аддзяленне фабрыкі ці завода, у якім выпрацоўваецца пэўная прадукцыя або заканчваецца які-н. цыкл вытворчасці.
цэхі́н
(іт. zechino, ад zecca = манетны двор)
старадаўняя венецыянская залатая манета, якая абарачалася і ў іншых краінах Еўропы.
цэхштэ́йн
(ням. Zechstein)
верхняе падраздзяленне пермскай сістэмы, якое характарызуецца марскімі адкладамі вапняку, даламітаў.