Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ПрадмоваСкарачэнніКніга ў PDF/DjVu

астры́жаны, ‑ая, ‑ае.

Дзеепрым. зал. пр. ад астрыгчы.

асту́джаны, ‑ая, ‑ае.

Дзеепрым. зал. пр. ад астудзіць.

асту́джвацца, ‑аюся, ‑аешся, ‑аецца; незак.

1. Незак. да астудзіцца.

2. Зал. да астуджваць.

асту́джваць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае.

Незак. да астудзіць.

астудзі́цца, астуджуся, астудзішся, астудзіцца; зак.

Стаць халодным або халаднейшым. За ноч вада астудзілася.

астудзі́ць, астуджу, астудзіш, астудзіць; зак., каго-што.

1. Зрабіць халодным або халаднейшым. Астудзіць ваду. □ А на дварэ было парна. Навальніца і ноч не астудзілі дзённай гарачыні. Асіпенка. Паліць гарачае сонца, І вецер яго не астудзіць. Танк.

2. перан. Разм. Стрымаць, суцішыць сілу, палкасць якога‑н. пачуцця, жадання і пад. От што значыць час: ён можа астудзіць, патушыць самы вялікі пажар пачуццяў. Сабаленка. Наведванне пісара Васількевіча яшчэ болей астудзіла ў настаўніку жаданне да далейшых візітаў. Колас. Васіль ураз астудзіў гэтага вяртлявага чалавека. Шамякін.

аступа́цца, ‑аюся, ‑аешся, ‑аецца.

Незак. да аступіцца.

аступі́цца, аступлюся, аступішся, аступіцца; зак.

Разм.

1. Няёмка, няўдала ступіць. Імкнучыся хутчэй ісці, ён [Клышэўскі] аступіўся і ўляцеў па шыю ў самую багну. Броўка. Я.. пабег у Зачэпічы. Ля Барылавай кузні аступіўся, падвярнуў нагу. Бажко.

2. перан. Памыліцца ў чым‑н. [Старшыня:] — Я наогул думаю: добра чалавек робіць — пахвалі, аступіўся — крытыкуй, не запускай. Прокша. А што, калі ў чым аступішся, не тое скажаш? Ермаловіч.

астыва́нне, ‑я, н.

Дзеянне паводле знач. дзеясл. астываць — астыць.

астыва́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае.

Незак. да астыць.