Verbum

чарнецца, ✂; незак.

Тое, што і чарнець (у 2 знач.).

• Удалечыні чарнелася сцяна лесу.

чарнець, ✂; незак.

1. Станавіцца чорным, цёмным або чарнейшым, цямнейшым.

   • Золата не чарнее.
   • Смуглявы твар ад сонца яшчэ больш чарнеў.

2. Вылучацца сваім колерам (пра што-н. чорнае, цёмнае).

   • На гарызонце чарнеў лес.

|| зак. счарнець, ✂ і пачарнець, ✂.

чарніла, ✂, н.

Водны раствор якога-н. каляровага рэчыва, прызначанага для пісання.

• Пісаць чарнілам.
• Чорнае ч.

○

• Сімпатычнае чарніла — бясколерная або слаба афарбаваная вадкасць, якая выкарыстоўваецца ў тайнай перапісцы.

|| прым. чарнільны, ✂.

• Ч. прыбор.
• Чарнільная пляма.

○

• Чарнільны арэшак — арэхападобная чорная нарасць на лісці дуба і некаторых іншых дрэў, якая раней служыла для вырабу чарніла.

◊

• Чарнільная душа (уст. неадабр.) — пра канцылярскага чыноўніка-фармаліста.

чарніліца, ✂, ж.

Невялікая спецыяльная пасудзіна для чарніла.

• Шкляная ч.

чарнільна-...

Першая частка складаных слоў са знач. з чарнільным адценнем, напр. чарнільна-ліловы, чарнільна-чорны.

чарніцы, ✂, ж.

1. Кустовая дзікарослая ягадная расліна сямейства бруснічных.

2. Чорна-сінія ягады гэтай расліны.

   • Кампот з чарніц.

|| прым. чарнічны, ✂.

чарніць, ✂; незак.

1. Рабіць чорным, фарбаваць у чорны колер.

   • Ч. бровы.

2. перан. Няславіць, ганьбаваць каго-, што-н.

   • Не трэба ч. людзей.

3. Тое, што і вараніць.

|| зак. счарніць, ✂, зачарніць, ✂, начарніць, ✂ і ачарніць.

|| наз. чарненне, ✂.

чарнічнік, ✂, м.

Сцёблы, кусцікі, на якіх растуць чарніцы, а таксама месца, зарослае кустамі чарніц.

чарнобыль, ✂, м.

Шматгадовая травяністая расліна сямейства складанакветных з чырванавата-бурым сцяблом; разнавіднасць палыну.

|| прым. чарнобыльны, ✂.

чарнушка​¹, ✂, ж.

Аднагадовая травяністая расліна сямейства казяльцовых, чорнае насенне якой выкарыстоўваецца як вострая прыправа.

• Хлеб з чарнушкай.

|| прым. чарнушкавы, ✂.