ТАБО́ЛІЧ Рыгор Фядосавіч (
ТАБО́ЛІЧ Рыгор Фядосавіч (
ТАБО́ЛЬСК,
горад у Цюменскай
Засн. ў 1587 атрадам казакоў Д.Чулкова. Да 1590 адміністрацыйна падпарадкаваны
Напачатку ў Т. пераважала драўляная забудова. З канца 17
З Т. звязаны лёс многіх беларусаў, якія траплялі сюды пераважна прымусова ў выніку
Літ.:
400 лет Тобольску: Сб. док. и материалов. Свердловск, 1987;
Заварихин С.П. В древнем центре Сибири.
Белорусы в Сибири. Новосибирск, 2000;
Очерки истории белорусов в Сибири в XIX—XX вв. Новосибирск, 2001.
Г.А.Лаўрэцкі (архітэктура), В.А.Ярмоленка (беларусы ў Т.).
ТАБУ́ (палінезійск.),
1) пашыраная ў першабытным грамадстве сістэма забарон, парушэнне якіх нібыта караецца звышнатуральнымі сіламі. Звычай Т. ўпершыню апісаў у 1771 Дж.Кук у абарыгенаў а-воў Тонга (Палінезія); там табуіраваным было ўсё, што адносілася да багоў і духаў, што належала жрацам і правадырам. Т. рэгламентавалі найважнейшыя бакі жыцця чалавека, найперш захаванне шлюбных норм. выкарыстанне пэўных прадметаў, слоў і
2) У шырокім сэнсе — строгая забарона.
ТАБУЛАТУ́РА (
1) літарная ці лічбавая сістэма запісу
2) Правілы і рэкамендацыі адносна зместу, структуры, а таксама выканання
Літ.:
Барсова И.А. Очерки по истории партитурной нотации (XVI — первая половина XVIII в.).
Д.В.Сазановіч.
ТАБУЛЯ́ТАР (ад
1) электрамеханічная вылічальная машына для
2) Прыстасаванне ў пішучых машынках для друкавання табліц.
ТАБУЛЯ́ТЫ (Tabulata),
падклас вымерлых каралавых паліпаў. Жылі ў познім кембрыі — пермі на марскім мелкаводдзі. 2 надатр., каля 160 родаў. На Беларусі знаходкі рэштак вядомы ў адкладах верхняга ардовіку, сілурыйскіх, верхне- і ніжнедэвонскіх і каменнавугальных. Выкарыстоўваюцца для вызначэння ўзросту
Утваралі масіўныя, пласціністыя. пучкападобныя, кусцістыя. сцелістыя, галінастыя калоніі з трубчастых вапняковых каралітаў дыяметрам 1—6
ТАБУ́Н,
статак коней ці вярблюдаў для ўтрымання на перыяд пасьбы ці круглы год (у гаспадарках табуннай конегадоўлі). У Т. аб’ядноўваюць жывёл аднаго ўзросту і полу, асобна кабыл, жарабцоў-вытворнікаў, маладняк.
ТАБУ́Н.
Бясколерная лятучая вадкасць,
ТАБЫ́Н-БО́ГДА-О́ЛА,
горны вузел на
ТАВА́Р,
прадукт працы, выраблены для задавальнення патрэб грамадства шляхам куплі-продажу ці абмену на рынку. Прадукт працы становіцца Т. ва ўмовах грамадскага падзелу працы і адасаблення вытворцаў на выраб якога-н. прадукту. Т. мае вартасць і спажывецкую вартасць. Паводле К.Маркса, 2 бакі Т. абумоўлены дваістым характарам, увасобленай у ім працы. Спажывецкая вартасць утвараецца вызначанай карыснай працай работніка пэўнай спецыяльнасці (канкрэтная праца) і складае рэчавы змест багацця кожнага грамадства. Вартасць утвараецца абстрактнай працай — затратай інтэлектуальнай, нервовай, мускульнай энергіі таваравытворцы наогул, незалежна ад канкрэтнай формы праяўлення. У адпаведнасці з працоўнай тэорыяй вартасці (А.Сміт, Д.Рыкарда, К.Маркс) спажывецкая вартасць з’яўляецца носьбітам вартасці, але паміж імі існуе
А.Л.Падгайскі.