Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

Прадмова Скарачэнні

целаскла́д, -у, М -дзе, м.

Склад, форма цела, фігура.

Чалавек моцнага целаскладу.

це́льная, Цяжарная (пра карову, самак лася, аленя і пад.).

|| наз. це́льнасць, -і, ж.

цельпукава́ты, -ая, -ае (разм.).

Няскладны, непаваротлівы.

Ц. хлопец.

|| наз. цельпукава́тасць, -і, ж.

це́льца, -а, мн. -ы, -аў, н.

1. гл. цела.

2. мн. Невялікія ўтварэнні ў складзе якой-н. жывой тканкі (спец.).

Белыя крывяныя цельцы — тое, што і лейкацыты.

Чырвоныя крывяныя цельцы — тое, што і эрытрацыты.

целяпа́цца, 1 і 2 ас. не ўжыв., -а́ецца; незак. (разм.).

1. Свабодна звісаючы, матляцца з боку на бок.

Гузік целяпаецца на адной нітачцы.

2. Матляцца, не прылягаючы (пра адзенне).

Пінжак целяпаўся на худых плячах.

целяпа́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е; незак., чым.

Матляць чым-н.

Ц. нагамі.

|| аднакр. целяпну́ць, -ну́, -не́ш, -не́; -нём, -няце́, -ну́ць; -ні́.

целяпе́нь, -пня́, мн. -пні́, -пнёў, м. (разм.).

Нязграбны, нехлямяжы чалавек.

це́мень, -і, ж. (разм.).

Густая цемната (у 1 знач.).

Начная ц.

цемна... (гл. цёмна...).

Першая састаўная частка складаных слоў; ужыв. замест «цёмна...» (у 2 знач.), калі націск у другой частцы слова падае на першы склад, напр.: цемнабровы, цемнавокі, цемнагрывы, цемнаколерны, цемналісты, цемнаскуры, цемнатвары.

цемнабро́вы, -ая, -ае.

Які мае цёмныя бровы.