Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

Прадмова Скарачэнні

ператвары́цца, -вару́ся, -во́рышся, -во́рыцца; зак.

1. Перайсці ў другі стан, набыць іншы выгляд, стаць чым-н. іншым.

Возера зарасло і ператварылася ў балота.

2. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Ажыццявіцца, набыць значэнне рэчаіснасці (высок.).

Планы ператварыліся ў рэальнасць.

3. у каго-што. У казках, паданнях і пад.: змяніць свой выгляд, перавярнуцца ў каго-, што-н. пры дапамозе чараў.

|| незак. ператвара́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца.

|| наз. ператварэ́нне, -я, н.

ператвары́ць, -вару́, -во́рыш, -во́рыць; -во́раны; зак.

1. каго-што ў каго-што. Перавесці ў другі стан, надаць іншы выгляд, змяніць якім-н. чынам.

П. ваду ў пару.

П. справу ў забаўку.

2. што ў што. Ажыццявіць на справе, увасобіць у чым-н. пэўным, канкрэтным.

П. мары ў жыццё.

3. каго-што ў каго-што. У казках, паданнях і пад.: перавярнуць у каго-, што-н. пры дапамозе чараў.

Чараўніца ператварыла чалавека ў дрэва.

|| незак. ператвара́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.

|| наз. ператварэ́нне, -я, н.

перато́пка гл. ператапіць¹.

перато́пліванне гл. ператапіць¹.

перато́пліваць гл. ператапіць¹.

ператраві́цца, 1 і 2 ас. не ўжыв., -а́віцца; зак.

Засвоіцца ў працэсе стрававання.

Ежа ператравілася.

|| незак. ператраўля́цца, -я́ецца і ператра́ўлівацца, -аецца.

ператраві́ць, -раўлю́, -ра́віш, -ра́віць; -ра́ўлены; зак., што.

Засвоіць у працэсе стрававання.

П. ежу.

|| незак. ператраўля́ць, -я́ю, -я́еш, -я́е і ператра́ўліваць, -аю, -аеш, -ае.

ператрыва́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е; зак., што.

Перажыць, перацярпець многае.

П. разруху.

ператрыво́жыцца, -жуся, -жышся, -жыцца; зак.

Моцна ўстрыво́жыцца.

У вайну ўсе ў вёсцы ператрывожыліся.

ператрыво́жыць, -жу, -жыш, -жыць; -жаны; зак., каго.

Моцна ўстрывожыць.

Вы мяне ператрывожылі сваім паведамленнем.