па-над, прыназ. з Т.
Ужыв. пры ўказанні на каго-, што-н., над якімі ў пэўным кірунку адбываецца рух, дзеянне або зверху над якімі што-н. адбываецца.
Песні плылі па-над гаем.
Гучыць голас міру па-над светам.
пе́вень, пе́ўня, мн. пе́ўні, пе́ўняў, м.
1. Самец курыцы.
2. перан. Пра задзірыстага чалавека, забіяку (разм.).
◊
Да пеўняў (разм.) — да світання (праседзець).
Да пеўняў або з пеўнямі (разм.) — вельмі рана, на досвітку (устаць, падняцца).
Пусціць чырвонага пеўня (разм.) — учыніць пажар, падпаліць (у 2 знач.).
|| памянш. пе́ўнік, -а, мн. -і, -аў, м. (да 1 знач.).
|| прым. пе́ўневы, -ая, -ае (да 1 знач.).
П. крык.
П. голас (таксама перан.; крыклівы, прарэзлівы).
пед...
Першая састаўная частка складаных слоў са знач. педагагічны, напр.: педвучылішча, педінстытут, педпрактыка.
педагагі́чны, -ая, -ае.
1. гл. педагог і педагогіка.
2. Які адпавядае патрабаванням педагогікі.
П. такт.
|| наз. педагагі́чнасць, -і, ж. (да 2 знач.).
педаго́г, -а, мн. -і, -аў, м.
Асоба, якая займаецца выкладчыцкай і выхаваўчай работай.
|| прым. педагагі́чны, -ая, -ае.
педаго́гіка, -і, ДМ -гіцы, ж.
Навука аб метадах выхавання і навучання.
|| прым. педагагі́чны, -ая, -ае.
П. факультэт (які рыхтуе спецыялістаў па педагогіцы). П. інстытут (які рыхтуе настаўнікаў).
педа́ль, -і, мн. -і, -ей, ж.
Нажны рычаг у машынах і музычных інструментах.
П. тормаза, раяля.
Націснуць на ўсе педалі (таксама перан.; прыняць усе меры для паскарэння, дасягнення чаго-н.; разм.).
|| прым. педа́льны, -ая, -ае.
Дзіцячая педальная машына.
педа́нт, -а, М -нце, мн. -ы, -аў, м.
Той, хто залішне строгі ў выкананні ўсіх фармальных запатрабаванняў (у навуцы, жыцці і пад.).
|| ж. педа́нтка, -і, ДМ -тцы, мн. -і, -так.
|| прым. педа́нцкі, -ая, -ае.
педанты́зм, -у, м.
Паводзіны, уласцівасці педанта.
Дакладны да педантызму.
педанты́чны, -ая, -ае.
Строгі ў выкананні ўсіх запатрабаванняў, надзвычай дакладны і акуратны.
П. чалавек.
Педантычныя адносіны.
Педантычна (прысл.) усё выконваць.
|| наз. педанты́чнасць, -і, ж.