ТРЫ (Tree) Герберт Дрэйпер Бірбам (17.12.1853, Лондан —2.7.1917),
англійскі акцёр, антрэпрэнёр, рэжысёр.
ТРЫ (Tree) Герберт Дрэйпер Бірбам (17.12.1853, Лондан —2.7.1917),
англійскі акцёр, антрэпрэнёр, рэжысёр.
ТРЫАЗІ́НЫ,
шасцічленныя гетэрацыклічныя злучэнні з 3 атамамі азоту ў цыкле. Адрозніваюць 1,3,5-Т. (
ТРЫ́БА (
у Старажытным Рыме: 1) племя. Паводле
2) Тэрытарыяльныя і выбарчыя акругі, што мелі 1 голас у трыбутных каміцыях (сходах па Т.). Увядзенне гэтых Т. традыцыйна прыпісваюць Сервію Тулію (сярэдзіна 6
А.Г.Зельскі.
ТРЫ́БА (ад
ТРЫБАЛО́ГІЯ (ад
назва трыбатэхнікі ў Вялікабрытаніі (дзе ўзнікла ў 1960-я
ТРЫБАМЕ́ТРЫЯ (ад
метады вымярэнняў сіл або каэфіцыентаў знешняга трэння і зносу паверхняў, якія труцца. Трыбаметрычныя вымярэнні бываюць лабараторныя, пры якіх робіцца ацэнка сіл трэння і зносаўстойлівасці матэрыялаў, і натурныя, калі ацэньваецца пэўны вузел трэння.
Пры лабараторных выпрабаваннях карыстаюцца ўзорамі, якія маюць кропкавы або лінейны кантакт ці малыя плоскія паверхні. На ўзорах вызначаюць удз. сілу трэння і ўдз. знос, інтэнсіўнасць зносу ацэньваюць адносінамі таўшчыні зношанага слоя да пройдзенага шляху. Парог знешняга трэння ацэньваюць, даводзячы дадзеную пару (узор і контрцела) да задзірання — пашкоджання паверхні трэння пры рэзкім павышэнні сілы трэння і плаўнай змене скорасці або нагрузкі. Вынікі лабараторных выпрабаванняў пераносяць на рэальныя пары трэння з улікам падобнасці тэорыі. У рэальных машынах сілу трэння вымяраюць па змене т-ры вузла трэння, спажытай магутнасці на халастым рэжыме работы, значэнні моманту ці сілы трэння, вугле закручвання вала.
Літ.:
Гаркунов Д.Н. Триботехника. 2 изд.
Доценко В.А. Изнашивание твердых тел.
А.П.Ласкаўнёў.
ТРЫБАТЭ́ХНІКА (ад
Працэсы трэння пачалі вывучаць Г.Галілей і І.Ньютан, якія адкрылі
На Беларусі даследаванні па Т. вядуцца з 1960-х
Літ.:
Гаркунов Д.Н. Триботехника. 2 изд.
Костецкий Б.И. Трение, смазка и износ в машинах. Киев, 1970;
Икрамов У.А., Левитин М.А. Основы триботехники. Ташкент, 1984;
Акустические и электрические методы в триботехнике.
Горячева И.Г., Добычин М.Н. Контактные задачи в трибологии.
Чихос Х. Системный анализ в трибонике:
Трибология: Исслед. и приложения: Опыт США и стран СНГ.
Богданович П.Н., Прушак В.Я. Трение и износ в машинах.
А.П.Ласкаўнёў.
ТРЫБАФА́ТЫКА (ад
навукова-
У Т. сілавой называюць усякую сістэму, якая ўспрымае і перадае паўторна-пераменную нагрузку і ў якой адначасова рэалізуецца працэс трэння ў любым праяўленні (слізганні, качэнні, удары і
На Беларусі даследаванні па Т. вядуцца ў
Літ.:
Сосновский Л.А., Махутов Н.А. Трибофатика: износоусталостные повреждения в проблемах ресурса и безопасности машин. М.;
Гомель, 2000;
Слово о трибофатике.
Износоусталостные повреждения и их прогнозирование (трибофатика). Гомель, 2001.
Л.А.Сасноўскі.