Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Прадмова Скарачэнні Кніга ў PDF/DjVu

СЕГА́Л,

бел. мастак 2-й пал. 18 ст. Родам з г. Слуцк Мінскай вобл. У 1760 размаляваў інтэр’ер сінагогі ў Магілёве.

т. 14, с. 292

СЕГАНЦІ́НІ ((Segantini) Джавані) (15.1.1858,г. Арка, Італія — 28.9.1899),

італьянскі мастак. Вучыўся ў акадэміі Брэра ў Мілане (1876—78). З 1885 жыў у Швейцарыі. У ранняй творчасці зазнаў уплыў Ж.​Ф.​Міле, арыентаваўся на натуралізм і эфекты люмінізму («Аве Марыя», 1882). У 1887—90 пісаў кампазіцыі з рытмічнымі і геам. элементамі, светлым каларытам у духу пуантылізму («Маладая пастушка», 1887—88; «Дзве маці», 1890). З 1890 звярнуўся да сімвалізму. У большасці работ фонам з’яўляецца альпійскі пейзаж. Творам уласцівы дэкар. рытмы, напоўненыя містычнымі або сімвалічнымі элементамі, своеасаблівае асвятленне, якое ўзмацняе падзел тонаў: «Анёл жыцця» (1894), «Любоў да вытокаў жыцця», «Паша вясной» (абодва 1896), «Багіня кахання» (1894—97), «Альпійскі трыпціх» (1886—99), «Партрэт Казірагі Арыяні» (1899).

Я.​Ф.​Шунейка.

Дж.Сеганціні. Любоў да вытокаў жыцця. 1896.

т. 14, с. 292

СЕГВО́ЗЕРА,

возера ў Карэліі, у Расіі, у 1957 ператворана ў вадасховішча (пл. 815 км²). Пл. да стварэння вадасховішча 753 км² (з астравамі), глыб. да 97 м. Берагі парэзаныя, больш за 70 астравоў. Выцякае р. Сегежа, якая ўпадае ў Выгвозера. Ледастаў ад снеж. да мая.

т. 14, с. 292

СЕ́ГЕД (Szeged),

горад на Пд Венгрыі, на р. Ціса. Адм. ц. медзьё Чонград. Каля 180 тыс. ж. (2001). Вузел чыгунак і аўтадарог, рачны порт. Аэрапорт. Эканам. і культ. цэнтр ПдУ краіны. Прам-сць: харч., тэкст., швейная, дрэваапр., гарбарна-абутковая, маш.-буд., гумавая. Ун-т. Музеі, тэатры. Арх. помнікі 13—16 ст. Паблізу здабыча нафты і прыроднага газу; арніталаг. запаведнік. Штогадовы фестываль Сегедскія тэатральныя гульні.

т. 14, с. 292

СЕ́ГЕРС ((Seghers) Херкюлес Пітэрс) (1589 або 1590, г. Харлем, Нідэрланды — каля 1638),

галандскі мастак. Да 1606 вучыўся ў Г. ван Конінксла ў Амстэрдаме. Працаваў у Харлеме, Амстэрдаме, Утрэхце, Гаазе (з 1632 або 1633). Яго жывапісныя пейзажы («Від Рэнена», «Раўнінны пейзаж», «Дамы і вёска ў рачной даліне», «Горны пейзаж») і выкананыя ў тэхніцы каляровага афорта («Пейзаж з вялікім дрэвам», «Вялікія караблі», «Марская бура») вылучаюцца шырынёй і манументальнасцю, схаваным драматызмам светлавых і фактурных эфектаў, у гравюрах — выразнасцю дынамічнага ломкага штрыха. Значна паўплываў на творчасць Рэмбранта, Я. ван Ройсдала і інш.

Я.​Ф.​Шунейка.

Х.Сегерс. Горны пейзаж.

т. 14, с. 292

СЕ́ГЕРСТАМ ((Segerstam) Лейф Селім) (н. 2.3.1944, г. Васа, Фінляндыя),

фінскі дырыжор, кампазітар. Скончыў Акадэмію музыкі імя Я.​Сібеліуса (1963), Джульярдскую муз. школу ў Нью-Йорку (1965). З 1966 гал. дырыжор Фін. нац. оперы. З 1968 дырыжор Швед. каралеўскай оперы ў Стакгольме (з 1970 гал. дырыжор, з 1971 яе музік-дырэктар). З 1971 у т-рах «Ковент-Гардэн», «Метраполітэн-опера», выступаў з рознымі еўрап. аркестрамі, у т. л. на Зальцбургскіх фестывалях. З сярэдзіны 1970-х г. пастаянны дырыжор сімф. аркестра Фін. радыё ў Хельсінкі, Аўстр. радыё ў Вене, кіраўнік «Сегерстам-квартэта». Аўтар 4 балетаў, п’есы для сімф. і стр. арк., канцэрта для скрыпкі з арк. (1967), 12 стр. квартэтаў (1962—77), тв. для голасу з арк. і з фп. і інш. Яго мастацтва адметнае эмацыянальнасцю, навізной інтэрпрэтацый.

т. 14, с. 292

СЕГЕТА́ЛЬНЫЯ РАСЛІ́НЫ (ад лац. segetalis які расце сярод збажыны),

расліны ў пасевах с.-г. культур, жыццёвы цыкл якіх прыстасаваны да пэўных культур і звязаны з іх цыклам развіцця. Напр., рыжак ільняны і жыцік ільняны сустракаюцца толькі ў пасевах лёну, а брыца рысавая — у пасевах рысу. Зрэдку тэрмін «С.р.» ўжываюць як сінонім пустазелля.

т. 14, с. 292

СЕГІДЫ́ЛЬЯ (ісп. seguidilla),

іспанскі нар. танец-песня. Муз. памер ​3/4. Тэмп жывы. Узнік у Кастыліі ў 15—16 ст. Мае рэгіянальныя разнавіднасці, гал. з якіх мурыйская і севільская. Тэксты пераважна лірычныя ці жартоўныя. Выконваецца пад акампанемент гітары, бандур і кастаньет.

т. 14, с. 292

СЕГМЕ́НТ (лац. segmentum адрэзак, паласа ад seco рэжу, рассякаю),

1) С. на плоскасці — плоская фігура, якая знаходзіцца паміж крывой і яе хордай. Напр., С. круга — частка круга, абмежаваная дугой ABC і хордай AC.

2) С. у прасторы — частка цела, абмежаваная плоскасцю і кавалкам паверхні, які адсякаецца гэтай плоскасцю.

3) С. — тое, што адрэзак.

Сегмент круга.

т. 14, с. 292

СЕГМЕНТА́ЦЫЯ,

гл. ў арт. Метамерыя.

т. 14, с. 292