Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

САЮ́З БЕЛАРУ́СКІХ ПІСЬМЕ́ННІКАЎ (СБП),

добраахвотная грамадская творчая арг-цыя прафес. літаратараў Беларусі. Закліканы садзейнічаць напісанню твораў высокага маст. ўзроўню, спрыяць развіццю форм, стыляў і жанраў л-ры, памагаць творчаму росту маладых пісьменнікаў, развіваць і мацаваць сувязі л-р блізкага і далёкага замежжа. Створаны паводле пастановы ЦК КП(б)Б ад 27.5.1932 «Аб перабудове літаратурна-мастацкіх арганізацый БССР». Арганізацыйна аформлена 1-м Усебеларускім з’ездам пісьменнікаў (Мінск, 8—14.6.1934) як Саюз пісьменнікаў Беларусі. З 1994 сучасная назва. Кіруючы орган — з’езд пісьменнікаў, паміж з’ездамі — рада. Старшыні СБП: М.М.Клімковіч (1934—38), М.Ц.Лынькоў (1938—48), П.У.Броўка (1948—66), М.Танк (1966—80), Н.С.Гілевіч (1980—89), В.В.Зуёнак (1989—98), У.П.Някляеў (1998—99), В.М.Іпатава (в.а. 1999, з 2001).

Творчая работа вядзецца праз секцыі паэзіі, прозы, крытыкі і літаратуразнаўства, дзіцячай і юнацкай л-ры, маст. перакладу, літаратурных узаемасувязей, нарыса і публіцыстыкі, камісіі: прыёмную, ваенна-шэфскую, педагагічную, па рабоце з маладымі. Мае аддзяленні ў Брэсцкай, Віцебскай, Гомельскай, Гродзенскай і Магілёўскай абласцях. У 1945 у СБП было 47 членаў, да 13-га з’езда пісьменнікаў (май 2001) — 505 членаў.

Члены Саюза беларускіх пісьменнікаў (з-за адсутнасці дакументаў спісы 1934—43 няпоўныя)

1934. З.М.Аксельрод, А.І.Александровіч, Баранавых Сымон (С.Я.Баранаў), І.М.Барашка, Я.А.Бранштэйн, П.У.Броўка, Л.А.Бэндэ, Бядуля Змітрок (С.Я.Плаўнік), Ф.В.Вайшнорас, Вольны Анатоль (А.І.Ажгірэй), Вольскі Віталь (В.Ф.Зэйдэль), П.Р.Галавач, Галубок Уладзіслаў (У.І.Голуб), Гартны Цішка (З.Х.Жылуновіч), Ю.П.Гаўрук, У.М.Глазырын, П.Ф.Глебка, А.К.Гурло, І.Д.Гурскі, Дарожны Сяргей (С.М.Серада), Ц.Л.Даўгапольскі, Дудар Алесь (А.А.Дайлідовіч), Х.М.Дунец, Г.К.Жарскі, Зарэцкі Міхась (М.Я.Касянкоў), Каваль Васіль (В.П.Кавалёў), У.А.Кавальскі, Г.М.Камянецкі, Л.А.Кацовіч, М.М.Клімковіч, Колас Якуб (К.М.Міцкевіч), А.М.Крапачоў, Крапіва Кандрат (К.К.Атраховіч), М.С.Кульбак, А.А.Куляшоў, Купала Янка (І.Д.Луцэвіч), Дз.І.Курдзін, Кучар Алесь (А.Е.Кучар), М.Ц.Лынькоў, В.Дз.Маракоў, Маўр Янка (І.М.Фёдараў), Б.М.Мікуліч, Міровіч Еўсцігней (Е.А.Дунаеў), М.М.Модэль, Р.Д.Мурашка, М.Т.Паслядовіч, Б.К.Паўлюкявічус, А.Х.Платнер, Я.С.Рамановіч, Г.Л.Раманоўская, Э.Л.Самуйлёнак, Скрыган Ян (І.А.Скрыган), В.П.Сташэўскі, У.М.Хадыка, І.Д.Харык, Хведаровіч Мікола (М.Ф.Чарнушэвіч), Чарот Міхась (М.С.Кудзелька), Чорны Кузьма (М.К.Раманоўскі), І.Е.Шапавалаў, С.П.Шушкевіч, Х.С.Шынклер, А.І.Якімовіч.

1935. А.А.Зарыцкі, Звонак Алесь (П.Б.Звонак), Р.Я.Кобец.

1936. Р.Л.Рэлес, У.Г.Фінкель.

1937. Агняцвет Эдзі (Э.С.Каган), В.В.Барысенка.

1938. П.Е.Панчанка.

1939. Астрэйка Анатоль (А.П Астрэйка), М.М.Блісцінаў, Р.С.Бярозкін, Журба Янка (І.Л.Івашын), М.Р.Ларчанка, А.Я.Міронаў, П.С.Пестрак, А.Г.Русак, Р.К.Сабаленка, Я.І.Садоўскі, К.М.Цітоў.

1940. С.Н.Гусеў, Іверс Анатоль (І.Д.Міско), М.І.Калачынскі, У.І.Краўчанка, М.А.Машара, Танк Максім (Я.І.Скурко), Н.М.Тарас, Шарахоўскі Янка (І.З.Шарахоўскі).

1941. В.П.Таўлай.

1942. Л.Л.Шапіра.

1943. А.П.Бялевіч, Вітка Васіль (Ц.В.Крысько), К.Ц.Кірэенка, Лужанін Максім (А.А.Каратай).

1944. Буйло Канстанцыя (К.А.Калечыц), М.Р.Лупсякоў.

1945. Брыль Янка (І.А.Брыль), М.А.Засім, П.Н.Кавалёў, І.П.Мележ.

1946. У.І.Агіевіч, А.М.Бачыла, Васілёк Міхась (М.В.Касцевіч), А.С.Вялюгін, М.І.Гамолка, І.І.Грамовіч, І.В.Гутараў, У.Б.Карпаў, В.С.Лютава, У.І.Няфёд, Р.В.Няхай.

1947. М.І.Аляксееў, А.К.Астапенка, М.Я.Аўрамчык, А.С.Васілевіч, М.А.Гарулёў, К.Л.Губарэвіч, А.А.Есакоў, Дз.М.Кавалёў (з 1959 у Маскоўскай пісьменніцкай арг-цыі), А.М.Кулакоўскі, С.К.Майхровіч, Маўзон Аркадзь (А.І.Маўшэнзон), П.К.Прануза, П.Ф.Прыходзька, Русецкі Аляксей (А.С.Бурдзялёў), М.Ф.Садковіч, Т.К.Хадкевіч, І.П.Шамякін, У.М.Шахавец.

1948. Я.Б.Герцовіч, У.І.Корбан, В.І.Матэвушаў, М.Г.Ткачоў, Р.В.Шкраба.

1949. П.І.Валкадаеў, А.Я.Макаёнак, Палескі Вячаслаў (В.П.Станкевіч), І.К.Сіўцоў, В.С.Сурская.

1950. Б.І.Бур’ян, Э.С.Валасевіч, М.П.Даніленка, С.С.Дзяргай, І.Ф.Кудраўцаў, М.П.Лобан, Ю.С.Пшыркоў, А.В.Пысін.

1951. А.А.Алешка, М.М.Барсток, В.Е.Бурносаў, Дуброўскі Ігнат (І.Ц.Чарняўскі), М.М.Пянкрат, Ракітны Мікола (М.І.Новікаў), Я.К.Усікаў.

1952. М.А.Вішнеўскі, В.А.Зуб, А.П.Кузьмічоў (у 1952—67 у пісьменніцкай арг-цыі г. Тбілісі), А.І.Рылько, В.Дз.Сакалоў, П.П.Шасцерыкоў, А.А.Шашкоў.

1953. Я.П.Васілёнак, П.М.Макаль, І.А.Муравейка, У.М.Юрэвіч.

1954. Багушэвіч Юрый (Г.К.Багушэвіч), М.М.Ваданосаў, П.С.Васілеўскі, Н.С.Гілевіч, А.В.Іваноў, В.У.Івашын, Казека Янка (І.Д.Казека), Н.З.Кіслік, Дз.А.Палітыка, Н.С.Перкін, Л.А.Салавей, Семяжон Язэп (І.І.Семяжонаў), А.А.Семяновіч, М.І.Татур, А.Дз.Чарнышэвіч, І.Ц.Шуцько.

1955. С.Х.Александровіч, Вольскі Артур (А.В.Зэйдэль), С.З.Гаўрусёў, У.І.Дадзіёмаў, Ф.І.Куляшоў, А.М.Лазнявой (з 1971 у пісьменніцкай арг-цыі г. Чэлябінск), П.М.Рунец, М.С.Смагаровіч, Б.П.Спрынчан. 1956. М.А.Герасімаў (у 1956—57 у пісьменніцкай арг-цыі г. Чкалаў), С.І.Грахоўскі, І.Л.Дорскі, А.Н.Карпюк, А.В.Пальчэўскі.

1957. А.М.Адамовіч, А.Х.Асіпенка, А.Ц.Бажко, З.А.Бандарына, Я.І.Бяганская, І.І.Васілеўскі (у 1957—67 у Смаленскай пісьменніцкай арг-цыі), У.С.Караткевіч, І.С.Клаз, Е.Я.Лось, А.І.Махнач, І.Я.Навуменка, М.А.Сергіевіч, М.М.Чавускі, Н.Т.Чарнушэвіч.

1958. А.А.Авечкін, Л.Л.Арабей, М.М.Арочка, Р.І.Барадулін, У.М.Дубоўка (з 1968 у Маскоўскай пісьменніцкай арг-цыі), Непачаловіч Янка (І.Д.Непачаловіч), У.І.Нядзведскі, Н.Е.Пашкевіч, Пушча Язэп (Я.П.Плашчынскі), М.А.Скрыпка, Г.Л.Шмань (з 1962 у пісьменніцкай арг-цыі г. Тула).

1959. В.У.Быкаў, М.Г.Дуброўскі, А.Н.Марціновіч, Г.Л.Папоў, І.М.Пташнікаў, І.І.Сіняўскі.

1960. В.У.Адамчык, Х.Дз.Жычка, У.А.Калеснік, А.К.Клышка, А.А.Лойка, А.А.Макарэвіч, Мехаў Уладзімір (У.Л.Няхамкін), Г.А.Новік, Б.І.Сачанка, Д.Р.Сімановіч, В.Ф.Хомчанка.

1961. Дз.Я.Бугаёў, Г.М.Бураўкін, У.А.Варно (з 1975 у пісьменніцкай арг-цыі г. Петрапаўлаўск-Камчацкі), А.З.Гутковіч, А.А.Дракахруст (у 1961—64 у пісьменніцкай арг-цыі г. Хабараўск), Я.С.Ермаловіч, Ю.М.Канэ, І.В.Козел, І.Р.Новікаў, Л.Я.Прокша, А.А.Савіцкі, Ю.М.Свірка, Сіпакоў Янка (І.Д.Сіпакоў), В.Я.Тарас, П.А.Харкоў, К.А.Цвірка, К.М.Шней-Красікаў (з 1969 у пісьменніцкай арг-цыі г. Краснаярск), Г.У.Шыловіч, М.Н.Яромушкін.

1962. У М.Дамашэвіч, В.А.Каваленка, І.І.Калеснік, Я.І.Курто, У.І.Ляпёшкін, У.А.Паўлаў, АС.Ставер, М.Л.Стральцоў, В.Ф.Трыхманенка, М.М.Фігуроўскі (з 1966 у Маскоўскай пісьменніцкай арг-цыі), У.М.Шыцік, Ф.А.Яфімаў.

1963. Л.А.Вакулоўская (у 1963—66 у пісьменніцкай арг-цыі г. Калінінград), В.С.Гарбук.

1964. Д.Я.Бічэль-Загнетава, І.Ц.Бурсаў, Г.Г.Васюкова, Вярба Вера (Г.П.Сакалова), А.І.Вярцінскі, Л.І.Гаўрылкін, М.Н.Герчык, М.П.Гроднеў, А.С.Дзеружынскі, Я.І.Каршукоў, Г.В.Кісялёў, І.У.Клімашэўская, Г.Я.Кляўко, Г.Д.Колас, М.П.Кругавых, Лакербай Юрый (Ю.А.Лакербая; з 1976 у Маскоўскай пісьменніцкай арг-цыі), А.П.Наўроцкі, С.М.Прошын (з 1967 у пісьменніцкай арг-цыі г. Варонеж), А.В.Сабалеўскі, Р.Я.Тармола, П.І.Ткачоў, Дз.І.Уксусаў, І.Г.Чыгрынаў, І.І.Шклярэўскі (з 1968 у Маскоўскай пісьменніцкай арг-цыі), В.М.Шымук, С.Г.Яўсеева.

1965. І.А.Аношкін, М.А.Грамыка, А.С.Грачанікаў, А.А.Дзялендзік, А.Р.Кобец-Філімонава, В.Г.Панамароў, У.М.Стэльмах.

1966. П.П.Ахрыменка, В.В.Зуёнак, Палтаран Вера (В.С.Ляпеская), М.М.Рудкоўскі, Р.Р.Шырма, А.С.Яскевіч.

1967. П.К.Дзюбайла, Зазека Язэп (І.В.Зазека), М.С.Кусянкоў, А.С.Ліс, У.А.Ляўданскі, А.В.Мальдзіс, В.Ц.Мыслівец, І.І.Мяла, С.С.Панізнік, А.С.Сербантовіч, Ю.С.Фатнеў (з 1974 у пісьменніцкай арг-цыі г. Бранск), Т.Р.Цулукідзе, Шумаў Міхаіл (М.І.Шульман).

1968. А.П.Кудравец, П.А.Місько, Ф.М.Янкоўскі, М.Р.Ярош.

1969. С.А.Гусак, В.Б.Дайліда, М.М.Дукса, В.Ф.Карамазаў, У.Г.Кудзінаў, С.П.Масіяш (у 1969—72 у пісьменніцкай арг-цыі г. Уральск), А.Ф.Пінчук (з 1975 у пісьменніцкай арг-цыі г. Львоў), В.П.Рагойша, Р.М.Семашкевіч, А.А.Слесарэнка, А.П.Чаркасаў.

1970. Г.А.Васілеўская, М.А.Вышынскі, А.К.Гардзіцкі, Л.М.Дайнека, В.М.Іпатава, А.Л.Кандрусевіч, У.І.Карызна, М.А.Маляўка, У.Г.Машкоў, І.Дз.Ралько, Л.С.Рашкоўскі, У.М.Скарынкін, Э.М.Скобелеў, Д.Ф.Слаўковіч, І.К.Сяркоў, Х.М.Чэрня, Г.К.Шутэнка, Э.С.Ярашэвіч.

1971. В.Л.Бечык, Ю.У.Голуб, М.М.Грынчык, К.В.Камейша, М.П.Луфераў, М.Я.Матукоўскі, Н.І.Мацяш, У.Н.Мяжэвіч, П.І.Пруднікаў, А.М.Пяткевіч, А.А.Шаўня, Я.І.Янішчыц.

1972. С.А.Андраюк, У.В.Гніламёдаў, В.П.Жураўлёў, Н.К.Зверава (з 1975 у пісьменніцкай арг-цыі г. Калінінград), С.І.Кухараў, М.А.Лазарук, А.Г.Масарэнка, С.А.Міхальчук, В.В.Нікіфаровіч, А.С.Разанаў, В.С.Рудаў, У.І.Савіцкі, У.К.Федасеенка, М.М.Федзюковіч, М.М.Чарняўскі, Э.В.Ялугін.

1973. А.А.Жук, В.А.Казько, М.І.Мушынскі, А.П.Рыбак, А.А.Савелічаў.

1974. Дз.А.Бяспалы, Г.В.Далідовіч, А.П.Капусцін, У.І.Кузьмянкоў, М.П.Парахневіч, А.Л.Петрашкевіч.

1975. Гіль Мікола (М.С.Гілевіч), Каліна Клаўдзія (К.К.Лукашэвіч), Каштанаў Арнольд (А.Л.Эпштэйн), Коўтун Валянціна (В.М.Новік), Крыга Алесь (А.А.Асіпенка), Левановіч Леанід (Л.К.Лявонаў), Я.Р.Радкевіч, Г.С.Шупенька, Г.Ф.Юрчанка.

1976. У.М.Верамейчык, Г.А.Каржанеўская, В.С.Макарэвіч, П.А.Марціновіч, М.А.Тычына.

1977. Р.А.Баравікова, В.С.Гігевіч, Э.С.Гурэвіч, В.А.Жуковіч, С.І.Законнікаў, У.М.Казбярук, Л.Т.Калодзежны, Я.Р.Лецка, Г.П.Пашкоў, А.У.Салтук, В.С.Сёмуха, Тулупава Нэлі (Н.І.Лісоўская), Я.П.Шабан, І.І.Шальманаў, В.Ц.Якавенка.

1978. Т.М.Бондар, А.С.Вечар, М.Г.Воранаў, В.А.Лукша, У.П.Някляеў, М.І.Чаргінец.

1979. У.І.Анісковіч, І.С.Арабейка, Б.П.Беляжэнка (Беліжэнка), А.У.Варановіч, Н.Б.Ватацы, В.К.Гардзей, Т.І.Гарэлікава, Г.Р.Дзмітрыеў, А.М.Дзятлаў, А.А.Дудараў, Г.І.Егарэнкава (з 1981 у пісьменніцкай арг-цыі г. Ніжні Ноўгарад), У.С.Ліпскі, А.Г.Папова, В.А.Ракаў, М.С.Шаўчонак, К.Р.Шэрман, М.І.Янчанка.

1980. З.Я.Бірала, Верабей Яўген (Я.В.Міклашэўскі), С.Л.Дорскі, Я.М.Крупенька, С.Л.Курылёва, І.К.Стадольнік, В.У.Ярац.

1981. Блакіт Валянцін (В.У.Болтач), Г.Ф.Бубнаў, В.С.Гарбацэвіч, У.А.Жыжэнка, А.К.Кажадуб, А.М.Казловіч, І.І.Капыловіч, М.П.Кацюшэнка, М.П.Корзун, П.С.Лісіцын, А.П.Мельнікаў, М.М.Мятліцкі, А.П.Палітыка, І.Т.Панчанка, У.А.Папковіч, М.М.Пракаповіч, А.К.Сульянаў, Л.К.Тарасюк, Л.Ф.Яўменаў.

1982. С.М.Басуматрава, Верас Зоська (Л.А.Войцік), В.І.Дашкевіч, А.М.Жыгуноў, Н.С.Загорская, Кейзараў Аляксей (А.С.Кейзераў), М.І.Клебановіч, У.М.Конан, С.С.Лаўшук, Я.С.Пархута, У.Я.Рубанаў, У.П.Саламаха, В.Б.Спрынчан, А.І.Сямёнава, Л.А.Філімонава, У.П.Чапега.

1983. С.А.Алексіевіч, С.У.Букчын, Ждан Алег (А.А.Пушкін), П.А.Ламан, Х.А.Лялько, Н.В.Маеўская, Г.В.Марчук, В.І.Рабкевіч, К.І.Тарасаў, В.С.Трасцянскі, К.Р.Хромчанка, А.І.Цяжкі, В.А.Чамярыцкі, Т.І.Шамякіна, Р.М.Яўсееў.

1984. Л.М.Галубовіч, Л.В.Дранько-Майсюк, М.Ф.Дубянецкі, А.І.Канапелька, А.К.Каско, У.М.Мазго, У.А.Марук, С.М.Новік-Пяюн, А.У.Пісьмянкоў, А.С.Сопат, П.П.Сушко, В.А.Шніп, У.Дз.Якутаў.

1985. П.І.Бітэль, Н.В.Галіноўская, Л.С.Караічаў, С.М.Марчанка, С.Я.Паўлаў, А.В.Руцкая, І.Я.Скарынкін, А.А.Станюта, В.П.Супрунчук, В.К.Хаўратовіч, Л.Ф.Хейдарава, І.А.Чарота, У.І.Ягоўдзік.

1986. В.В.Аколава, У.А.Арлоў, А.М.Асташонак, Я.Д.Будзінас, У.С.Глушакоў, У.І.Дзюба, З.І.Дудзюк, А.М.Емяльянаў, А.П.Жалязоўскі, Л.А.Казыра, Г.А.Каханоўскі, С.М.Клімковіч, А.І.Кудраўцаў, З.К.Прыгодзіч, І.У.Скурко, Л.І.Шырын.

1987. Г.А.Булыка, У.П.Бутрамееў, І.Ф.Жарнасек, Казанаў Барыс (Б.М.Рыўкін), А.А.Марціновіч, В.Ф.Праскураў, М.К.Філіповіч, А.К.Шлег.

1988. М.З.Башлакоў, А.Л.Верабей, Глобус Адам (У.В.Адамчык), В.А.Дубінка, К.Я.Жук, А.А.Камароўскі, М.П.Кенька, І.П.Клімянкоў, У.І.Мархель, А.Г.Мінкін, Наварыч Алесь (А.І.Трушко), В.Я.Сахарчук, М.Л.Стрыгалёў, А.Ц.Сыс, Т.К.Чабан, Г.Б.Чарказян, І.П.Чыгрын, П.М.Шруб, М.М.Шэлехаў.

1989. Ю.М.Багданаў, І.Э.Багдановіч, Л.П.Баршчэўскі, М.У.Барэйша, М.І.Бусько, М.І.Ермаловіч, А.П.Жамойцін, С.М.Зайцаў, М.М.Зарэмба, Зьніч (А.А.Бембель), С.В.Кавалёў, М.А.Круль, В.А.Куляшова, Л.І.Пранчак, Я.Э.Пфляўмбаўм, Саламевіч Янка (І.У.Саламевіч), В.Ю.Ткачоў, Я.І.Хвалей.

1990. А.М.Бадак, А.М.Бароўскі, М.А.Вайцяшонак, Н.Я.Гальпяровіч, В.М.Грышановіч, Л.В.Забалоцкая. Т.В.Кабржыцкая, В.В.Карпечанка, І.Р.Катляроў, М.П.Лук’янаў, Мальчэўская Яўгенія (Я.Е.Крыжаноўская), У.А.Навумовіч, А.У.Рагуля, Рублеўская Людміла (Л.І.Шніп), У.М.Сіўчыкаў, Сокалаў-Воюш Сяржук (С.А.Сокалаў), П.Ф.Стэфановіч, А.П.Траяноўскі, Л.М.Турбіна, А.М.Федарэнка, С.М.Шах, В.А.Шырко, А.М.Якімовіч.

1991. М.А.Арахоўскі, П.В.Вараб’ёў, Х.Х.Гурыновіч, І.В.Жук, К.М.Ільюшчыц, А.С.Казлоў, Г.І.Кірылаў, І.А.Кірэйчык, В.С.Кудлачоў, Куртаніч Вольга (В.І.Мешчаракова), Т.В.Мельчанка, Пісарык Алесь (А.У.Пісарчык), І.І.Рубін, Сцяпан Уладзімір (У.А.Сцепаненка), М.У.Скобла, Тумаш Генадзь (Я.Дз.Тумас), У.Т.Халіп.

1992. Э.А.Акулін, І.М.Афанасьеў, Г.Б.Багданава, М.Я.Баравік, Баторын Фелікс (Ф.Б.Хаймовіч), Блажэнны Веніямін (В.М.Айзенштат), В.Ф.Грышкавец, Н.Я.Гублер, І.І.Канановіч, С.Т.Каробкіна, З.З.Марозаў, У.І.Мацвеенка, М.П.Пазнякоў, Ц.А.Панцюшэнка, Л.С.Савік, Г.В.Станкевіч.

1993. Анашка Францішак (Ф.І.Сіўко), А.Ю.Аўруцін, М.П.Вяршынін, П.І.Гарэцкі, А.І.Дэбіш, В.І.Дэбіш, А.А.Жук, Р.К.Ігнаценка, Кавалюк Аўгіння (Я.Т.Кавалюк), М.А.Клімковіч, С.А.Крываль, М.Н.Мінчанка, Пятровіч Барыс (Б.П.Сачанка), У.Л.Сакалоўскі, М.М.Сердзюкоў, Случанін Лявон (Л.Р.Шпакоўскі), В.І.Стома, Г.К.Тычка, Шайбак Міраслаў (М.В.Адамчык), Ялоўчык Лідзія (Л.П.Лісок), М.Б.Яфімава.

1994. Аксак Валянціна (В.І.Арлова), Валошка Максім (А.І.Бутэвіч), П.В.Васючэнка, Віж Мар’ян (М.М.Зайцаў), В.Ц.Галавач, І.Я.Гурбан, С.Ф.Давідовіч, У.У.Дуктаў, І.В.Зуб, А.М.Зэкаў, М.С.Купрэеў, І.С.Курбека, Р.Я.Лапушын, В.В.Лапцік, Лаўроў Уладзімір (У.Б.Ідэльсон), В.І.Лужкоўскі, І.В.Малец, Дз.А.Падбярэзскі, І.М.Пракаповіч, Л.Ц.Пракопчык, У.У.Сауліч, М.М.Трафімчук, С.А.Трахімёнак, А.Я.Хатэнка, Н.Ф.Цыпіс, Чаромхін Васіль (В.І.Найдзін), А.Ф.Чобат.

1995. Баравы Янка (І.І.Галубовіч), Барскі Алесь (А.А.Баршчэўскі), М.Р.Гайдук, В.П.Грыцкевіч, М.І.Дзелянкоўскі, М.А.Дубоўскі, В.А.Кастручын, А.М.Кірвель, У.А.Клімовіч, В.С.Маскаленка, М.І.Мішчанчук, В.К.Небышынец, А.А.Пашкевіч, П.П.Савоська, Р.В.Сакалоўскі, В.І.Сарока, В.Р.Супрун, І.Л.Сяргейчык, Я.Я.Янушкевіч.

1996. Н.К.Аксёнчык, А.Б.Альфяровіч, М.Дз.Антаноўскі, С.М.Белы, І.А.Карэнда, Я.І.Клімуць, І.І.Лашутка, А.Ф.Майсееў, М.Б.Марцінкоўскі, У.Ф.Міхно, У.Г.Пецюкевіч, У.Р.Правасуд, В.А.Праўдзін, В.І.Рагаўцоў, У.І.Содаль, С.В.Тарасаў, І.А.Шахрай. Явар Святлана (С Б.Сачанка).

1997. Артханаў Глеб (Ю.І.Аляксееў), А.В.Бяляцкі, Р.С.Бялячыц, Э.Л.Вайвадзіш, С.В.Валодзька, Г.А.Варатынская, В.Р.Гурскі, Ю.І.Залоска, Н.Дз.Кавалёва, М.Ф.Карпенка (у 1980—97 у пісьменніцкай арг-цыі г. Ашгабат), В.Р.Когут, А.М.Крэйдзіч, М.Д.Львовіч, М.Я.Лукша, Ляшонак Тамаш (Ф.В.Ляшонак), У.В.Мароз, Н.Дз.Марціновіч, В.У.Петручук, В.А.Санько, І.К.Цішчанка, К.П.Цыбульскі, М.М.Чарняўскі, В.К.Шабалтас, М.З.Шаховіч, А.І.Шушко.

1998. Аржаны Аркадзь (В.І.Кунцэвіч), С.А.Астраўцоў, У.У.Барысенка, А.Я.Белы, Р.М.Бензярук, А.І.Бібіцкі, Ветах Алесь (А.І.Бельскі), В.Р.Гарановіч, В.Ф.Гіруць-Русакевіч, А.Ф.Гуцаў, А.Н.Давыдаў, У.Ф.Ермалаеў, А.М.Канапелька, А.М.Карлюкевіч, Я.Ф.Конеў, Я.І.Крамко, М.А.Курыла, В.І.Локун, А.К.Лягчылаў, М.А.Манохін, Наталіч Марына (Н.А.Давыдзенка), А.І.Нафрановіч, Л.П.Неўдах, І.Я.Пехцераў, І.Р.Пяшко, Рось Алеся (Т.Р.Мазур), П.І.Сабіна, П.П.Саковіч, Л.Д.Сільнова, Снарская Іна (І.С.Дзідык), Сом Лера (А.У.Сом), В.В.Страмкоўская, А.М.Стрыгалёў, Г.П.Тварановіч, В.У.Угрыновіч-Камінская, А.К.Цітоў, М.В.Шабовіч, У.К.Шурка, Л.Р.Шэлег.

1999. С.Г.Адамовіч, Г.П.Аўласенка, А.М.Бабаед, В.М.Кадзетава, М.Я.Касцюкевіч, Г.М.Кісліцына, Корань Людміла (Л.Дз.Сінькова), Г.Г.Мяцел ша. В.І.Русілка, А.І.Станкевіч.

2000. І.І.Дарафейчук, А.В.Камоцкі, Капа Наталля (Н.М.Казапалянская), В.Я.Корбут, Ф.А.Кошаль, А.А.Легастаева, В.Х.Медунецкі, Т.М.Мушынская, Л.Дз.Раманава, Г.В.Рымскі, С.Ф.Сцяпан, Хадарэнка Ірына (І.М.Шумская). 2001. П.М.Гаспадыніч, А.І.Гінько, Т.М.Дасаева, М.М.Ждановіч, А.А.Ігнацюк, І.Л.Качаткова, В.М.Кукса, Лайкоў Янка (І.У.Лайкоў), А.І.Мазько, А.Ф.Майсеенка, Л.У.Маракоў, М.У.Мікуліч, А.Ф.Мяснікоў, З.І.Падліпская, В.П.Паліканіна, М.П.Прохар, С.В.Рублеўскі, В.В.Стралко, С.В.Суднік, Супрановіч Таіса (Т.І.Гурко), Т.І.Трафімава, Чэмер Андрэй (А.С.Анішчык), І.Л.Шаўлякова, Н.Н.Шклярава, А.А.Яскевіч.

І.У.Саламевіч.

т. 14, с. 222

Саюз беларускіх пісьменнікаў (працяг)

т. 18, кн. 1, с. 448

САЮ́З ВАЯЎНІ́ЧЫХ БЯЗБО́ЖНІКАЎ (СВБ),

масавая атэістычная арг-цыя ў СССР у 1925—47. Створаны ў крас. 1925 на з’ездзе карэспандэнтаў газ. «Безбожник» (1922—41), да чэрв. 1929 наз. «Саюз бязбожнікаў». Вышэйшы орган — з’езд, паміж з’ездамі — Цэнтр. савет (нязменны кіраўнік Е.М.Яраслаўскі). Мэта — ідэйная барацьба з рэлігіяй ва ўсіх яе праявах праз фарміраванне ў грамадзян СССР матэрыяліст. светапогляду. Інш. друкаваныя органы: час. «Безбожник» (1925—41), «Антирелигиозник» (1926—41), «Юные безбожники» (1931—33) і інш. У 1940 СВБ налічваў каля 3,5 млн. чл., 96 тыс. ячэек на прамысл. прадпрыемствах, у калгасах і навуч. установах. З ім супрацоўнічалі вядомыя камуніст. дзеячы Н.К.Крупская, А.В.Луначарскі, І.І.Скварцоў-Сцяпанаў і інш. СВБ прапагандаваў прыродазнаўчыя навук. веды, вёў індывід. атэіст. работу з вернікамі, навук. даследаванні ў галіне атэізму і крытыкі рэлігіі, выдаваў навук.-папулярную л-ру, ствараў музеі і выстаўкі. Ў практыцы мясц. ячэек СВБ (асабліва ў першы перыяд) мелі месца і гвалтоўныя метады: закрыццё з дазволу або па ініцыятыве ўлад храмаў, акты вандалізму, дэманстратыўныя абразы пачуццяў вернікаў. На Беларусі з 1926 існаваў СВБ БССР як рэсп. аддзяленне (да 1929 — Саюз бязбожнікаў Беларусі). У ім удзельнічалі бел. вучоныя С.Я.Вальфсон, І.В.Герчыкаў, М.М.Нікольскі, У.І.Пічэта і інш. З 1929 пры Белдзяржвыдавецтве існавала секцыя выданняў СВБ БССР. У 1929 2-і з’езд СВБ СССР і ЦВК СССР крытыкавалі СВБ БССР за гвалтоўныя метады дзейнасці.

З сярэдзіны 1937 у выніку рэпрэсій палітычных пацярпелі многія кіраўнікі і актывісты СВБ, дзейнасць Саюза пачала набываць фармальны характар, пачаўся адток членаў. У пач. Вял. Айч. вайны ў 1941 дзейнасць СВБ спынена, у 1947 ён фармальна распушчаны, яго сродкі і функцыі па прапагандзе атэізму перададзены зноў створанаму Усесаюзнаму т-ву па пашырэнні паліт. і навук. ведаў.

М.Г.Нікіцін, І.М.Чарнякевіч.

т. 14, с. 224

САЮ́З ВЫЗВАЛЕ́ННЯ,

нелегальнае паліт. аб’яднанне ліберальнай інтэлігенцыі ў Расіі ў 1904—05. Засн. ў студз. 1904 на базе групоўкі ўтворанай вакол час. «Освобождение». Дзейнічаў у кантакце з Саюзам земцаў-канстытуцыяналістаў, у ліст. 1904 выступіў арганізатарам «банкетнай кампаніі» (120 палітызаваных банкетаў у 34 гарадах, удзельнікі якіх патрабавалі ад урада ўвядзення нар. прадстаўніцтва і паліт. свабод) і нелегальных земскіх з’ездаў. Праграма (крас. 1905) прадугледжвала ўвядзенне ў Расіі канстытуцыйнай манархіі, усеагульнага выбарчага права, частковае надзяленне сялян зямлёй. Члены саюза восенню 1905 склалі ядро Канстытуцыйна-дэмакратычнай партыі.

Літ.:

Леонтович В.В. История либерализма в России, 1762—1914: Пер. с нем. 2 изд. М., 1995.

т. 14, с. 224

«САЮ́З ВЫЗВАЛЕ́ННЯ БЕЛАРУ́СІ»

(«СВБ»),

справа ў 1930 ДПУ БССР супраць бел. нац. інтэлігенцыі, якую абвінавачвалі ў нацыянал-дэмакратызме, контррэв. і антысав. дзейнасці; першы масавы паліт. пазасудовы працэс у БССР. Вясной—летам 1930 было арыштавана 108 дзеячаў навукі і культуры Беларусі, у т. л. 25 былых членаў партыі бел. эсэраў: акадэмікі Бел. АН В.Ю.Ластоўскі, Я.Ю.Лёсік, С.М.Некрашэвіч, праф. А.А.Смоліч, наркомы земляробства (Дз.Ф.Прышчэпаў) і асветы (А.В.Баліцкі), пісьменнікі М.Гарэцкі, У.Дубоўка, Я.Пушча і інш. Кіраўніком арг-цыі «СВБ» быў «прызначаны» ДПУ БССР Ластоўскі, у склад яе кіраўніцтва «ўведзены» І.І.Краскоўскі, Я.Купала, Лёсік, Некрашэвіч, Смоліч, А.І.Цвікевіч і інш. Паводле пастановы калегіі АДПУ СССР ад 18.3.1931, Прышчэпаў, Баліцкі, нам. наркамзема А.Ф.Адамовіч і П.В.Ільючонак прыгавораны да 10 гадоў канцлагераў. Астатнія 86 чал. пастановай калегіі АДПУ ад 10.4.1931 асуджаны на розныя тэрміны зняволення: 8 чал. — на 5 гадоў, 1 — на 3 гады папраўча-працоўных лагераў, астатнія — на 5 гадоў высылкі ў аддаленыя раёны Сав. Саюза. Усе арыштаваныя абвінавачваліся ў тым, што «з’яўляліся членамі контррэвалюцыйнай нацыяналістычнай арганізацыі «Саюз адраджэння Беларусі», у далейшым перайменаванай у «Саюз вызвалення Беларусі», ажыццяўлялі арганізаванае шкодніцтва на культурным, ідэалагічным і іншых участках сацыялістычнага будаўніцтва, праводзілі антысавецкую нацыяналістычную агітацыю, скіраваную на запавольванне тэмпаў развіцця Беларусі на сацыялістычным шляху, ставячы канчатковай мэтай адарванне Беларусі ў этнаграфічных межах ад Савецкага Саюза і стварэнне так званай Беларускай Народнай Рэспублікі (БНР)». Амаль да ўсіх арыштаваных прымяняліся фіз. катаванні і маральна-псіхал. здзекі з мэтай атрымаць ад іх патрэбныя паказанні. Усе, хто праходзіў па справе «СВБ», зноў арыштаваны ў 1937—41 за «ранейшыя злачынствы», большасць з іх расстраляны ці загінулі ў канцлагерах. Некат. з удзельнікаў «СВБ» былі арыштаваны ў 1949—52 трэці раз і асуджаны на вечнае пасяленне ў Сібіры на той падставе, што былі асуджаны раней. Усе рэабілітаваны ў 1956—88 за адсутнасцю саставу злачынства. Матэрыялы справы «СВБ» складаюць 29 тамоў.

У.М.Міхнюк.

т. 14, с. 224

«САЮ́З ВЫРАТАВА́ННЯ»,

тайная паліт. арганізацыя дзекабрыстаў у 1816—17. Паводле статута (1817) наз. «Таварыства сапраўдных і верных сыноў Айчыны». Заснавальнікі: А.М. і М.М.Мураўёвы, М.І. і С.І.Мураўёвы-Апосталы, С.П.Трубяцкой, І.Дз.Якушкін, М.С.Лунін, Ф.П.Шахаўской, П.І.Песцель. Налічваў каля 30 чалавек. Мэта «С.в.» — ліквідаваць прыгонніцтва, увесці канстытуц. манархію шляхам ваен. перавароту. Чл. «С.в.» павінны былі пашыраць склад т-ва, займаць важнейшыя ваен. і цывільныя пасады, фарміраваць грамадскую думку, асабліва сярод перадавога дваранства. «Саюз» падзяляўся на 3 ступені — «баляры», «мужы» і «браты», быў арганізаваны на прынцыпах глыбокай канспірацыі і строгай дысцыпліны. У «С.в.» вылучыліся радыкальная і памяркоўная плыні. Разыходжанні ў пытаннях тактыкі, непадрыхтаванасць да рашучых дзеянняў прывялі да самароспуску «С.в.» і заснавання ў 1818 т-ва «Саюз працвітання».

т. 14, с. 225

САЮ́З ГАРАДО́Ў, Усерасійскі саюз гарадоў,

гл. ў арт. Земска-гарадскі саюз.

т. 14, с. 225

САЮ́З ДАСЯГНЕ́ННЯ РАЎНАПРА́ЎЯ ЯЎРЭ́ЯЎ У РАСІ́І Існаваў з сак. 1905 да мая 1907. На Беларусі саюз дзейнічаў у Гомелі, Мінску, Гродне і інш. гарадах і мястэчках. Устаноўчы сход адбыўся ў крас. 1905 у Вільні, створаны цэнтр. камітэт саюза, у які ўвайшлі М.Вінавер (старшыня), Ю.Гесен (сакратар), С.М.Дубноў, Г.Б.Сліёзберг. Дзейнасць зводзілася да арганізац. мер для ўдзелу яўрэяў у выбарах у Дзярж. думу, прававой дапамогі яўр. насельніцтву. Чл. саюза выступалі за асіміляцыю яўрэяў у складзе Рас. імперыі (у адрозненне ад сіяністаў), за роўныя правы ў галіне адукацыі і культуры, за тэр аўтаномію. Па нац. пытанні падтрымлівалі партыю кадэтаў. Адбыліся 4 з’езды саюза. У сак. 1906 саюз перайменаваны ў «Таварыства раўнапраўя яўрэйскага народа ў Расіі». Чл. саюза ўдзельнічалі ў выбарах у 1 -ю Дзярж. думу (6 дэпутатаў увайшлі ў фракцыю кадэтаў) і 2-ю Дзярж. думу. Саюз меў друк. выданні: газ. «Еврейская жизнь» (1905—07), «Хроника еврейской жизни» (1905—06), «Еврейский выборщик» (1907). У маі 1907 саюз раскалоўся на «Яўрэйскую народную групу», Яўрэйскую нар. партыю (заснавальнік Дубноў) і сіянісцкую партыю.

Э.Р.Іофе, Э.А.Ліпецкі.

т. 14, с. 225

«САЮ́З ДЗЕ́ЛЯ ПРАГРЭ́СУ»,

праграма сац.-эканам. развіцця і паліт. пераўтварэнняў у краінах Лац. Амерыкі, якую прапанаваў прэзідэнт ЗША Дж.Ф.Кенэдзі. Прынята 17.8.1961 у г. Пунта-дэль-Эстэ (Уругвай) на надзвычайнай сесіі Міжамер. эканам. і сац. савета Арг-цыі амер. дзяржаў (19 краін Лац. Амерыкі і ЗША). Меў на ўвазе прадухіліць дэстабілізацыю ўнутр. становішча ў краінах рэгіёна пад уплывам Кубінскай рэвалюцыі 1959 і быў разлічаны на 10 гадоў. Прадугледжваў фін. дапамогу краінам-удзельніцам «С.дз.П.» з боку ЗША у абмен на ажыццяўленне там эканам. і паліт. рэформ (дэмакратызацыя паліт. жыцця і інш.). Спрыяў пэўнаму эканам. прагрэсу краін Лац. Амерыкі ў 1960-я г., але не ў той меры, як разлічвалі аўтары праграмы, гал. чынам з-за супраціўлення на месцах з боку як правых, так і левых сіл.

т. 14, с. 225

САЮ́З ДЫЗА́ЙНЕРАЎ БЕЛАРУ́СІ, Беларускі саюз дызайнераў (БСД),

грамадская творчая арг-цыя дызайнераў Беларусі. Аб’ядноўвае спецыялістаў у галінах індустр. і графічнага дызайну, праектавання малых форм, інтэр’ераў, абсталявання, рэкламы, арт-дызайну, мадэльераў, педагогаў, тэарэтыкаў дызайну. Асн. мэты саюза: развіццё і прапаганда творчай дзейнасці дызайнераў, абарона аўтарскіх правоў, прафес., эканам. і сац. інтарэсаў; павышэнне эфектыўнасці ўкладу дызайну ў развіццё культуры і эканомікі краіны. Створаны ў 1987 на ўстаноўчым з’ездзе дызайнераў Беларусі як С.д.Б. З 1999 наз. Бел. саюз дызайнераў. У 1991 на пазачарговым устаноўчым з’ездзе дызайнераў Рэспублікі Беларусь прыняты новы статут, уведзены пасады прэзідэнта і віцэ-прэзідэнта. Наступныя з’езды адбыліся ў 1993, 1995 (пашыраны сход), 1999. У 1987—95 старшыня праўлення саюза — А.Длатоўскі, з 1995 прэзідэнт БСД — Дз.Сурскі. У БСД зарэгістраваны 2 абл. аддзяленні — Гродзенскае і Віцебскае. БСД — чл. міжнар. асацыяцыі «Саюз дызайнераў» і асацыяцыі грамадскіх аб’яднанняў «Беларуская канфедэрацыя творчых саюзаў». Саюз выпускае вытв.-практычнае выданне «PRO дизайн» (з 2001). На 2001 у БСД 470 чл.

Члены Беларускага саюза дызайнераў

1987. Л.І.Агібалаў, Н.М.Астапенка, Ю.І.Базнікін, А.А.Барташэвіч, В.Э.Бартлаў, А.П.Блінцоў, У.В.Булгакаў, М.У.Бялоў, Ф.Р.Вількін, А.П.Волкаў, Л.У.Гальперын, К.М.Гардзееў, М.Я.Гармацько, У.А.Гаругін, В.Р.Гаругіна (Бека), І.Я.Герасіменка, У.Б.Гераўкер, Т.А.Голубева, Б.Н.Грубін, М.М.Грыбаў, Я.М.Грыгор’еў, В.М.Гур’еў, С.М.Гурыновіч, Ю.В.Далгачоў, Л.А.Дарбінян, І.А.Дзямкоўскі, А.Г.Длатоўскі, А.Ф.Елісееў, У.С.Жаркевіч, Л.В.Кажура, Л.А.Карнеева, Л.А.Кізіл, В.В.Кісялёва, В.І.Кісялёў, Р.М.Клімін, Л.С.Краўчыня, А.В.Крывёнак, Л.Н.Кульпіна, Н.Р.Кушнікава, В.А.Ламака, Я.Ю.Ленсу, З.М.Лібстэр, М.І.Ліўшыц, К.Б.Лыцін, У.С.Майсееў, В.М.Манін, А.П.Марозаў, Н.К.Махнач, А.Р.Мельнікаў, М.С.Нізоўцаў, Ю.У.Падгорнаў, С.Ф.Паланевіч, Л.В.Папуцьева, А.Е.Пастухоў, У.І.Паўлоўскі, В.М.Плаксін, М.У.Пратасаў, Н.І.Прышчэп, М.С.Пупко, В.А.Ражноў, В.М.Разоўскі, А.У.Ружо, В.В.Рысакоў, Л.А.Сабалеўская, А.В.Сандрыгайла, М.А.Скарасцецкі, М.М.Скварцоў, В.М.Старавойтаў, І.В.Старавойтаў, М.В.Стас, М.І.Сугака, Л.В.Тарасава, У.П.Трафіменка, А.В.Цэхановіч, У.І.Цярэнцьеў, Л.А.Чарнышова, А.В.Чарнышоў, В.П.Шагавік, У.І.Шолк, І.У.Яркова.

1988. Г.А.Аксёнава, С.П.Выдранкова, Н.П.Калыхалава, М.Г.Лагунова, Л.І.Мялоў, Р.М.Найдзен, М.Дз.Падалец, С.У.Стальмашонак, Дз.А.Сурскі.

1989. А.В.Барысаў, І.Б.Булгакава, С.У.Саркісаў, Л.Ф.Чупрына, А.А.Шакіраў, В.У.Яцкоўскі.

1990. В.У.Быкаў, В.В.Бяссонаў, С.У.Кукуруза, В.У.Кулянёнак, Т.Г.Леўніна, А.Г.Малін, А.П.Панамарэнка, У.І.Партолін, Т.Я.Собаль, І.П.Чухраеў.

1991. Ф.Э.Алібекаў, Р.К.Камышава, А.П.Крывашэеў, В.А.Ламака, М.Я.Мішчанка, М.А.Новік, В.М.Свіягін, В.Л.Сонца.

1992. М.М.Акалот, А.В.Барысаў, Л.Я.Дзягілеў, А.М.Крупец, Г.С.Масяеўская, Р.С.Салаўёва, Г.М.Шакавец.

1993. А.В.Гапіенка, Л.С.Гусева, І.В.Куржалаў, А.Ю.Семянцоў, А.П.Таранда.

1994. А.Р.Вышка, Я.П.Клепікаў, Н.Р.Коўш, К.У.Мезіт, Я.Р.Пільнік, В.Я.Семянько, А.М.Сняжко.

1995. С.В.Войчанка, Э.Э.Жакевіч, М.М.Камароўская, Т.П.Кузюкова, К.А.Пакаліцына, У.Я.Цэслер, А.А.Штанько.

1996. Р.В.Азарын, У.М.Берташ, В.У.Галаванаў, Г.М.Гоманава, А.Б.Грубін, С.М.Гулецкі, А.Г.Дашкевіч, Э.Л.Дашчынская, Г.С.Дзвірнык, Э.А.Жвікава, І.Л.Ідэльчык, М.Б.Какаулін, І.Л.Корзун, В.І.Кралявец, А.С.Крывенка, Н.У.Кузьмянкова, Т.В.Лісавенка, Дз.Р.Маслій, І.В.Мацкевіч, Г.Я.Мяшкова, М.М.Ніцэвіч, А.Г.Піскуноў, І.М.Полазава, В.А.Рагалевіч, І.М.Сак, В.В.Сафонаў, А.У.Смірнова, Т.Я.Сымановіч, А.Г.Угляніца, Н.В.Федасеенка, І.У.Халадзінскі, А.М.Шкаева, А.С.Шышко, С.І.Ярохін, В.М.Ярэська, С.К.Яўлампіеў.

1997. А.П.Азончык, В.В.Аляксеенка, М.У.Анемпадзістаў, В.П.Аніськова, С.С.Ануфрыева, В.В.Аржанухіна, М.У.Арысава, В.Р.Астахновіч, Г.Я.Балаш, Л.М.Баршчова, В.У.Бугаенка, К.У.Булгакава, І.І.Бурак, А.Л.Васіленя, А.Э.Васільеў, А.В.Галімскі, С.Р.Давыдзенка, Ю.А.Дарашкевіч, Н.В.Дзмітрыева, А.В.Дзмітрыеў, А.У.Дзмітраў, А.М.Дольнікаў, В.Л.Захарава, Ю.А.Захараў, І.Г.Казюлькаў, А.В.Каласоўскі, І.С.Канчатава, М.А.Капілава, Т.С.Карака, Т.В.Карымава, І.М.Кендзянкоў, А.Дз.Крыпская, Ю.Я.Кубараў, Дз.В.Кулагін, А.І.Кулікоў, Дз.І.Кухарчык, А.С.Ламанос, У.І.Лісавенка, Р.А.Макараў, М.В.Макарэвіч, Т.І.Макляцова, В.Р.Марчанка, В.П.Масквіна, Н.У.Мінкевіч, А.В.Міхалевіч, Ю.В.Мурашоў, А.П.Наважылаў, І.Я.Налімава, С.У.Нечунаева, П.А.Новікаў, В.А.Някрасава, Ю.І.Паддубскі, Л.В.Папкоўская (Тараканава), Н.В.Пастухова, С.Я.Плотнікаў, І.І.Пукшліс, Ю.А.Пятрова, А.Б.Пятроў, А.У.Рудая, К.Я.Сакалоў, Я.М.Саковіч, А.Ф.Скамарошчанка, Н.М.Скамарошчанка, К.У.Скварцоў, Т.М.Старыкава, А.Р.Сяргеева, М.М.Трапацкі, В.І.Трусаў, К.А.Філюта, А.М.Хількевіч, А.Я.Чарвінская, А.А.Шмялёва, А.В.Шэлегава, А.Н.Яніцкі.

1998. В.А.Азямблоўскі, І.У.Айплатаў, С.А.Аксінь, Ж.Р.Баравец, І.Я.Бруснікіна, Ю.Л.Брэўс, В.М.Валькоўскі, А.У.Варахобка, І.А.Варкулевіч, А.Б.Віхрова, К.С.Вязьмікін, Т.В.Гардашнікава, Т.М.Гарыдавец, У.У.Голубеў, Ж.Г.Грак, А.А.Гурыновіч, Т.П.Гушча, А.М.Дзямідаў, А.Г.Забаўчык, А.У.Забела, В.У.Зайцаў, А.У.Кажухар, А.Б.Кажухоўская, Г.В.Казарноўская, В.Л.Каленік, С.А.Карнільева, Р.В.Касануэва, І.В.Красоцкая, У.В.Круглік, С.М.Крупская, М.І.Кулак, М.В.Кушнікаў, А.В.Лапін, З.А.Луцэвіч, Т.М.Луцаіковіч. А.А.Малахоўскі, М.М.Маруга, Дз.В.Мурашоў, Т.В.Нагавіцына, А.М.Налівайка, В.М.Нікалаеў, А.В.Нікішын, С.В.Ольвінскі, С.Ф.Осіпаў, С.І.Пажарыцкі, П.Я.Палянскі, В.У.Папковіч, А.П.Папоў, Н.Л.Петракоўская, С.Я.Пятроў, М.М.Радава, С.В.Сайко, П.М.Салаўёў, У.У.Сарока, В.А.Сарокін, І.Ф.Селязнёў, Ю.Я.Собалеў, В.В.Старынская, В.Р.Стас, К.А.Стрыкелёва, А.А.Сурскі, А.А.Сцяпнёнак, У.С.Сямёнаў, Т.Ф.Табунова, Л.І.Талбузін, Н.І.Тарабука, В.Л.Тарэева, Ю.А.Тарэеў, А.А.Трухан, В.А.Філюта, Л.Д.Фінкельштэйн, Дз.Р.Чалей, П.У.Шкурэнка, А.В.Шчукін, С.В.Эляневіч.

1999. С.Дз.Алейнік, І.В.Андрасюк, М.Р.Баразна, М.У.Баран, А.М.Варанко, В.М.Варэнікава, М.Л.Ганчарук, А.С.Гаўрылаў, С.П.Гусельцаў, Т.Л.Дольская, М.В.Драко, П.П.Ермашкевіч, Г.У.Жаркевіч, А.А.Жданоўская, В.К.Зайцаў, А.Я.Захарэвіч, С.І.Зенчанка, К.У.Калашнікава, А.М.Калугіна, А.А.Канцадайлава, Я.М.Карава, Ю.С.Каштанаў, І.Л.Кірылава, І.В.Кукса, А.А.Кулажэнка, Т.П.Кулажэнка, І.В.Курыльчык, А.Я.Лабовіч, Л.М.Лазоўская, В.І.Латушкін, Дз.І.Латушкін, А.А.Ленсу, Ю.А.Лукомскі, В.А.Ляўчэня, Н.П.Мартынава, М.А.Міронаў, В.Р.Міхеева, А.У.Навуменка, С.Г.Наздрын-Платніцкая, Н.Л.Наўроцкая, Г.В.Нікіціна, Т.П.Осіпава, А.У.Панькоўскі, А.У.Працэнка, Н.К.Пятрова, Ю.У.Рудых, І.Я.Рыжкова, В.В.Сакалова, А.М.Саладзілава, Дз.П.Саладзілаў, А.Л.Самовіч, В.Я.Санько, Т.М.Свістунова, П.А.Семчанка, І.В.Сідаровіч, А.Ю.Строганаў, Г.І.Строцава, Дз.Ю.Строцаў, У.П.Федарэц, В.У.Фралова, В.Р.Фурман, Н.І.Харольская, І.П.Хіцько, Р.В.Ціхановіч, В.А.Цэхановіч, С.В.Чарановіч, С.Дз.Чыркоў, В.М.Шаргу, М.Ф.Шкляраў, П.С.Ярашч, А.М.Ярковіч, Т.М.Яфрэмава.

2000. В.П.Алейнік, К.Р.Алейнік, Н.М.Аляксеева, М.В.Аржанухіна, І.У.Аўсіевіч, А.А.Бандарэнка, С.А.Баранкоўская, І.А.Барсукоў, К.У.Блахін, У.В.Бугакаў, А.У.Бялоў, Л.У.Бярозкіна, К.Г.Вашчанка, М.Г.Галынская, І.Г.Дзёміна, У.М.Дымент, Г.У.Жаркевіч, А.В.Жураўлёў, М.І.Жых, І.М.Зносак, М.Б.Іслямаў, А.А.Кабанаў, Э.М.Казачэнка, Т.У.Казлова, В.І.Калечыц, С.У.Калтовіч, К.К.Камароўская, Ж.А.Капуснікава, Г.Б.Каралёва, М.У.Кончыц, Т.І.Косікава, А.У.Косікаў, Г.Л.Ліхтаровіч, Р.І.Макейчык, В.Б.Мар’янкоў, Ю.М.Матусевіч, А.А.Міт, Л.Я.Нішчык, С.Л.Піліповіч, Н.І.Піневіч, А.У.Плакучаў, Ю.Г.Планкін, У.І.Прыгарніцкі, У.К.Рута, А.А.Савелічава, А.Л.Самовіч, А.В.Свецік, М.С.Свечнікава, В.А.Сядых, В.А.Федарэнка, С.А.Філіпаў, Л.В.Халамава, У.Ю.Шавардзін, В.Э.Шапавалава.

2001. Н.В.Аўчарэнка, С.У.Бузун, А.У.Дамнянкоў, А.В.Жукава, А.У.Іванова, А.В.Канавалаў, А.А.Карабко, С.А.Кляцоў, Ю.Э.Круш, Л.В.Кухаронак, Р.Б.Лядэнка, А.М.Матросава, К.М.Міхееў, В.У.Пасюкевіч, І.У.Працко, Л.А.Стрыжак, А.А.Цакаленка, Л.Б.Церах, А.В.Цынкалаў, Т.У.Язерская.

Літ.:

Белорусский союз дизайнеров: Справ. Мн., 1999.

Т.Р.Мартыненка.

т. 14, с. 225

Verbum

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)