Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні

прапажа, , ж.

  1. гл. прапасці.

  2. Тое, што прапала (разм.).

    • Знайшлася п.

прапаласкаць, ; зак.

  1. гл. паласкаць.

  2. Правесці які-н. час палошчучы.

    • Дзве гадзіны прапаласкала бялізну.

прапаліць, ; зак.

  1. Прадзіравіць агнём, чым-н. едкім.

    • П. дзірку ў шынялі.
    • П. кіслатой.
  2. і ў чым. Добра напаліць, выпаліць для абагравання.

    • П. печ або ў печы.
  3. Правесці які-н. час, займаючыся паленнем чаго-н. ці ў чым-н. або даць гарэць чаму-н. на працягу якога-н. часу.

    • П. святло да раніцы.

|| незак. прапальваць, .

прапалоць, ; зак.

  1. Ачысціць ад пустазелля якую-н. прастору ці пасаджаныя расліны.

    • П. грады.
    • П. капусту.
  2. Правесці які-н. час полючы.

|| незак. праполваць, .

|| наз. праполка, .

|| прым. праполачны, .

прапанаваць, ; зак. і незак.

  1. каго-што або з інф. Падаць (-даваць) на абмеркаванне як пэўную магчымасць.

    • П. новы праект.
    • П. пабудаваць мост.
    • П. чыю-н. кандыдатуру для абмеркавання.
  2. Запытаць (пытаць), задаць (-даваць).

    • П. пытанне.
    • П. задачу.
  3. Даць (даваць) у чыё-н. распараджэнне.

    • П. свае паслугі.
  4. з інф. Патрабаваць, загадаць (-дваць) што-н. зрабіць (рабіць).

    • П. закончыць пабудову ў тыднёвы тэрмін.

|| незак. прапаноўваць, .

|| наз. прапанова, і прапанаванне, .

прапанова, , ж.

  1. гл. прапанаваць.

  2. Тое, што прапанавана, прапануецца.

    • Унесці прапанову.
    • Рацыяналізатарская п.
  3. Просьба стаць жонкай.

    • Зрабіць прапанову.
    • Прыняць чыю-н. прапанову.

прапароць, ; зак.

Разарваць, разрэзаць наскрозь чым-н. вострым.

  • П. чаравік.
  • П. жывот (параніць).

|| незак. прапорваць, .

прапарцыянальнасць, , ж.

  1. гл. прапарцыянальны.

  2. У матэматыцы: такая залежнасць паміж велічынямі, пры якой павелічэнне адной з іх цягне за сабой змяненне другой у столькі ж разоў.

    • Прамая п. (пры якой з павелічэннем адной велічыні другая павялічваецца).
    • Адваротная п. (пры якой з павелічэннем адной велічыні другая памяншаецца).

прапарцыянальны, .

  1. У матэматыцы: які знаходзіцца ў адносінах прапарцыянальнасці (у 2 знач.).

    • Прапарцыянальныя велічыні.
  2. Які знаходзіцца ў пэўных колькасных адносінах, адпаведнасці з чым-н.

    • Прапарцыянальнае прадстаўніцтва.
  3. Які мае правільныя прапорцыі (у 2 знач.), суразмерны.

    • П. склад цела.

|| наз. прапарцыянальнасць, .

прапаршчык, , м.

  1. Воінскае званне асоб, якія добраахвотна праходзяць службу звыш устаноўленага тэрміну, а таксама асоба, што носіць гэта званне.

  2. У царскай арміі: самы малодшы афіцэрскі чын, а таксама асоба ў гэтым чыне.

|| прым. прапаршчыцкі, .