Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні

правазнаўства, ✂, н.

Сукупнасць юрыдычных навук, юрыспрудэнцыя.

|| прым. правазнаўчы, ✂.

правакаваць, ✂; незак.

  1. каго (што) на што. Падбухторваць на якія-н. дзеянні шляхам правакацыі (у 1 знач.).

  2. Рабіць правакацыю (у 2 знач.; спец.).

|| зак. справакаваць, ✂.

|| наз. правакаванне, ✂.

правакатар, ✂, м.

  1. Тайны агент, які дзейнічае шляхам правакацыі (у 1 знач.).

    • П. царскай ахранкі.
  2. Падбухторшчык, які дзейнічае са здрадніцкай мэтай.

    • П. вайны.

|| прым. правакатарскі, ✂.

правакацыя, ✂, ж.

  1. Здрадніцкія дзеянні, падбухторванне каго-н. да такіх дзеянняў, якія могуць прывесці да цяжкіх вынікаў.

    • Паддацца на правакацыю.
  2. Штучнае выкліканне якіх-н. прымет хваробы (спец.).

|| прым. правакацыйны, ✂.

правал, ✂, м.

  1. гл. праваліцца, -ць.

  2. Месца, якое правалілася, паглыбленне.

    • Глыбокі п. у гарах.
  3. перан. Поўная няўдача ў якой-н. справе.

    • П. планаў інтэрвентаў.
  4. перан. Адсутнасць яснага ўспрымання ўсяго навакольнага (пры некаторых хваробах, ап’яненні).

    • Правалы памяці.

|| прым. правальны, ✂.

правалаводзіцца, ✂; зак. (разм.).

Затраціць многа часу на што-н.

  • П. паўдня.

правалачы, ✂; зак. (разм.).

  1. Працягнуць волакам.

  2. Зацягнуць (нітку ў вушка іголкі).

|| незак. правалакаць, ✂.

праваліцца, ✂; зак.

  1. Упасці ў якую-н. адтуліну.

    • П. ў яму.
    • Гатоў скрозь зямлю п. (хочацца знікнуць, схавацца ад сораму, страху і пад.).
    • Як скрозь зямлю праваліўся (знік невядома куды).
    • П. мне скрозь зямлю (клятвеннае запэўненне ў праўдзівасці сваіх слоў; разм.).
  2. Абрушыцца ад цяжару.

    • Столь правалілася.
  3. перан. Пацярпець няўдачу (у якой-н. справе або пра якую-н. справу; разм.).

    • Спробы праваліліся.
    • П. на экзамене.
  4. перан. Прапасці, знікнуць (разм.).

    • Куды ты праваліўся на два тыдні?
  5. Тое, што і уваліцца​1 (у 2 знач.).

    • Вочы праваліліся.

|| незак. правальвацца, ✂.

|| наз. правал, ✂.

праваліць, ✂; зак.

  1. Праламаць, абрушыць.

    • П. падлогу.
  2. Загубіць якую-н. справу (разм.).

    • П. мерапрыемства.
  3. Адхіліць, адвесці (разм.).

    • П. кандыдата.
    • П. каго-н. на экзамене (паставіць «незадавальняюча»).

|| незак. правальваць, ✂.

|| наз. правал, ✂.

правамерны, ✂ (кніжн.).

Унутрана апраўданы, заснаваны на праве, заканамерны.

  • Правамерныя дзеянні.

|| наз. правамернасць, ✂.