шыфрагра́ма, -ы, мн. -ы, -ра́м, ж. (спец.).
Шыфравальная тэлеграма.
|| прым. шыфрагра́мны, -ая, -ае.
шыфро́ўка, -і, ДМ -ўцы, ж.
1. гл. шыфраваць.
2. мн. -і, -ро́вак. Зашыфраваны запіс, тэлеграма, пісьмо (разм.).
|| прым. шыфро́вачны, -ая, -ае.
шыхт, -у, М шы́хце, мн. -ы, -аў, м.
Тое, што і строй¹ (у 1 знач.).
Стаць (паставіць) у ш.
шы́хта, -ы, ДМ -хце, шыхт, ж. (спец.).
Сумесь матэрыялаў (руда, флюсы, кокс, вугаль і інш.), узятых у пэўнай прапорцыі, якую загружаюць у плавільныя печы для перапрацоўкі.
Закласці шыхту спецыяльнай сталі.
|| прым. шы́хтавы, -ая, -ае.
шы́цца¹, шы́юся, шы́ешся, шы́ецца; незак. (разм.).
1. Лезці, прабірацца і пад. ў вузкае месца, туды, дзе цесна; хавацца куды-н.; пранікаць, залазіць куда-н.
Ш. ў натоўп.
Куры шыюцца ў крапіву.
2. перан. Старацца быць падобным на каго-н., прыкідвацца кім-н.
Ш. ў дурні.
шы́цца², 1 і 2 ас. не ўжыв., шы́ецца; незак.
1. Вырабляцца шыццём.
2. безас. Пра жаданне або магчымасць шыць (разм.).
Мне сёння не шыецца.
шыццё, -я́, н.
1. гл. шыць.
2. Тое, што шыюць ці сшытае; шытво.
Здаць ш. заказчыку.
шыць, шы́ю, шы́еш, шы́е; шы́ты; незак.
1. што. Вырабляць, змацоўваючы ніткай краі скроенай тканіны, скуры.
Ш. касцюм.
Ш. боты.
2. што і без дап. Змацоўваць, злучаць ніткай і інш. матэрыялам.
Ш. альбом.
Хірургу даводзіцца больш ш., чым рэзаць.
3. чым і па чым. Вышываць, расшываць.
Ш. гладдзю.
◊
Шыта-крыта (разм.) — пра што-н. дрэннае, несамавітае, што застаецца ў тайне.
|| зак. сшыць, -ы́ю, -ы́еш, -ы́е; -ы́ты (да 1 знач.).
|| наз. шыццё, -я́, н. (да 1 і 3 знач.).
|| прым. шве́йны, -ая, -ае (да 1 знач.).
Швейная майстэрня.
Швейная машына.
шыш, -а́, мн. -ы́, -о́ў, м. (разм.).
1. Тое, што і кукіш.
Паказаць ш. каму-н.
2. перан. Пра што-н. надта малое, нязначнае.
Вам з усяго гэтага ш. застанецца.
◊
Ні шыша (разм., груб., неадабр.) — нічога.
шыша́к¹, -а́, мн. -і́, -о́ў, м.
1. Тое, што і гронка.
Ш. вінаграду.
2. Патаўшчэнне ў выглядзе шышкі на сцёблах некаторых раслін (разм.).
Шышакі чароту.
3. Вялікая колькасць насякомых, якія сабраліся ў адзін ком.
Ш. пчол.
|| прым. шыша́чны, -ая, -ае.