усачы́ць, усачу́, усо́чыш, усо́чыць; усо́чаны; зак., за кім-чым.
1. Сочачы за кім-, чым-н., паспець заўважыць што-н.
За падзеямі не ў.
2. Назіраючы, не дапусціць чаго-н. непажаданага, утрымаць ад непажаданых учынкаў.
У. за дзіцем.
усвядо́міць, -млю, -міш, -міць; -млены; зак.
Поўнасцю зразумець што-н.; уразумець.
У. неабходнасць чаго-н. У. сабе ўсе акалічнасці справы.
|| незак. усведамля́ць, -я́ю, -я́еш, -я́е і усвядо́мліваць, -аю, -аеш, -ае.
|| наз. усведамле́нне, -я, н.
усе... (а таксама уся...).
Першая частка складаных слоў у знач.: які ахоплівае ўсіх, распаўсюджваецца на ўсіх; абазначае паўнату якасці, выражаную другой часткай слова, адпавядае па знач. займенніку «увесь» («уся»), «усе», напр.: усеагульны, усебаковы, усенародны.
усеагу́льны, -ая, -ае.
Які мае адносіны да ўсіх, распаўсюджваецца на ўсё.
Усеагульнае выбарчае права.
Усеагульнае навучанне.
Курс усеагульнай гісторыі.
|| наз. усеагу́льнасць, -і, ж.
усебако́вы, -ая, -ае.
Які ахоплівае, разглядае што-н. з усіх бакоў, падрабязны.
У. разгляд справы.
Усебакова (прысл.) абмеркаваць пытанне.
|| наз. усебако́васць, -і, ж.
усебелару́скі, -ая, -ае.
Які мае адносіны да ўсёй Беларусі.
усе́дзець, -джу, -дзіш, -дзіць; зак.
Застацца сядзець, утрымацца ад таго, каб устаць.
Хлопчык хвіліны на месцы не ўседзіць.
Хіба ў такую пагоду ўседзіш у хаце.
Ледзь уседзеў на месцы ад нечаканасці.
На гэтай пасадзе ён доўга не ўседзеў (перан.).
усе́длівы, -ая, -ае.
Старанны ў тым, што патрабуе доўгай і цярплівай сядзячай работы.
У. студэнт.
Уседліва (прысл.) працаваць.
У. ў рабоце.
|| наз. усе́длівасць, -і, ж.