Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

ПрадмоваСкарачэнніКніга ў PDF/DjVu

перараджэ́нства, ‑а, н.

Пагард. Страта свайго былога светапогляду, здрада перадавым, прагрэсіўным, рэвалюцыйным ідэалам.

перарадзі́цца, ‑раджуся, ‑родзішся, ‑родзіцца; зак.

1. Рэзка змяніцца, стаць зусім іншым. Быццам ніхто пра яго, даваеннага, паганага слова сказаць не мог, а прыйшлі немцы — перарадзіўся чалавек. Быкаў. Можна дапусціць, што на вайне чалавек перарадзіўся, стаў лепшым, але з апавядання гэтага не відаць. «ЛіМ».

2. Страціць свае папярэднія каштоўныя якасці, уласцівасці; вырадзіцца. Пшаніца перарадзілася. □ [Папас Ігнатавіч:] — Здавалася б, ненатуральна, свойская яблыня не можа перарадзіцца, а вось жа перарадзілася. Чыгрынаў.

перарадзі́ць, ‑раджу, ‑родзіш, ‑родзіць; зак., каго-што.

Зрабіць зусім іншым, змяніць карэнным чынам, абнавіць, пераўтварыць. — Эдзік усяму нашаму гораду абрыдзеў, Надзя. — Ладна, Мікалай... Вы мне дапамажыце. Яго ўсё роўна не перародзяць. Мыслівец.

перараза́нне, ‑я, н.

Дзеянне паводле дзеясл. пераразаць — перарэзаць (у 1, 2 знач.).

перараза́цца, ‑аюся, ‑аешся, ‑аецца; незак.

1. Незак. да перарэзацца (у 1 знач.).

2. Зал. да пераразаць.

перараза́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае.

Незак. да перарэзаць.

пераразлі́к, ‑у, м.

Разлік, зроблены нанава, іначай. Тут жа [на сходзе] усё ўдакладнялі, рабілі пераразлікі, больш разумна расстаўлялі людзей і цягло. Шамякін.

пераразмеркава́нне, ‑я, н.

Дзеянне паводле знач. дзеясл. пераразмеркаваць.

пераразмеркава́ны, ‑ая, ‑ае.

Дзеепрым. зал. пр. ад пераразмеркаваць.

пераразмеркава́цца, ‑мяркуецца; зак.

Размеркавацца нанава, іначай.