Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні

рыс, ✂, м.

Злак з белым прадаўгаватым зернем, якое скарыстоўваецца ў ежу, а таксама яго зерне.

  • Плантацыі рысу.
  • Піражкі з рысам.

|| прым. рысавы, ✂.

  • Р. суп.

рыса, ✂, ж.

  1. Вузкая паласа, лінія.

    • Правесці рысу.
    • Падвесці рысу пад чым-н. (таксама перан. падвесці вынік, скончыць з якой-н. справай).
  2. Лінія (існуючая ці ўяўная), якая раздзяляе што-н., рубеж.

    • Р. пад’ёму вады.
  3. Уласцівасць, адметная адзнака, якасць.

    • Рысы характару.
    • Рысы новага чалавека.
  4. мн. Тое, што і рысы твару.

    • Дарагія рысы.

◊

  • Рысы твару — абрысы, аблічча твару.

  • Прыгожыя рысы твару.

◊

  • У агульных рысах — без падрабязнасцей.

|| памянш. рыска, ✂.

рыса...

Першая частка складаных слоў са знач. які мае адносіны да рысу, да яго вырошчвання і апрацоўкі, напр. рысаапрацоўчы, рысаачышчальны, рысаўборачны.

рысавальшчык, ✂, м.

Той, хто займаецца рысаваннем, хто робіць малюнкі для чаго-н.

  • Добры р., горшы гравёр.

|| ж. рысавальшчыца, ✂.

рысавацца, ✂; незак.

  1. Віднецца, паўставаць ва ўяўленні.

    • Удалечыні рысуюцца абрысы гор.
    • Знаёмы вобраз рысаваўся ва ўяўленні (перан.).
  2. Старацца паказаць сябе з выгаднага боку, выклікаць чым-н. інтарэс да сябе.

    • Р. перад людзьмі.

|| наз. рысоўка, ✂.

рысаваць, ✂; зак.

  1. Перадаваць прадметы на плоскасці ад рукі пры дапамозе графічных сродкаў (звычайна контурамі, рыскамі і пад.).

    • Р. з натуры.
    • Р. партрэт.
  2. перан. Мысленна падаваць у якіх-н. вобразах, формах.

    • Уяўленне рысуе будучыню.

|| зак. нарысаваць, ✂.

|| наз. рысаванне, ✂.

|| прым. рысавальны, ✂.

  • Рысавальная папера.

рысавод, ✂, м.

Спецыяліст па рысаводству.

рысаводства, ✂, н.

Развядзенне рысу як галіна сельскай гаспадаркі.

|| прым. рысаводчы, ✂.

рысак, ✂, м.

Пародзісты, рысісты конь.

  • Памчаць на рысаку.
  • Арлоўскія рысакі.

|| прым. рысачы, ✂.

рысісты, ✂.

Які валодае добрай рэзвай рыссю.

  • Р. конь.

|| наз. рысістасць, ✂.