Verbum

проразь, ✂, ж.

1. Скразная прарэзаная адтуліна, жалабок.

   • П. прыцэла.

2. Від скразной разьбы (спец.).

   • Мастацкая п.

прорва, ✂, ж.

1. Стромкі і глыбокі абрыў, бездань.

   • Сарвацца ў прорву.
   • На краі прорвы (таксама перан. на краі гібелі).

2. перан. Прынцыповае разыходжанне ў чым-н.

   • Пасля гэтай спрэчкі паміж імі лягла п.

3. Вельмі вялікая колькасць каго-, чаго-н. (разм.).

   • Паспрабуй накарміць такую прорву.
   • П. грошай.

4. Пра каго-, што-н., што паглынае, пажырае многа чаго-н. (разм. неадабр.).

   • Якая п.: не ўкарміць яго!

проса, ✂, н.

Збожжавы злак з мяцёлкавым суквеццем, з ачышчанага зерня якога атрымліваюць крупы.

|| прым. прасяны, ✂.

• Прасяная каша.

просінь, ✂, ж. (разм.).

Сіні прасвет у афарбоўцы чаго-н.

• Вочы шэрыя з просінню.

проста, прысл.

1. Прама, не зварочваючы ўбок.

   • Ідзіце п., потым звярніце налева.

2. прысл. Непасрэдна.

   • Пачнём п. са справы.

3. чаго. Сапраўды, на самай справе.

   • Гэтаму п. нельга паверыць.

4. часц. Толькі, не што іншае, як.

   • Гэта п. здзек.

5. прысл. Неяк выпадкова, без асаблівага намеру.

   • Зайшоў п. пагаварыць.

6. прысл. Наогул.

   • Дапамагалі родзічы і п. добрыя людзі.

◊

• Проста так — проста (у 5 знач.), без асаблівых прычын, намеру.

• Чаго ты прыйшоў? — Проста так.

проставалосы, ✂ (разм.).

Без галаўнога ўбору.

• Выбег на вуліцу п.

простанароддзе, ✂, н., зб. (уст.).

Простыя людзі, якія належаць да непрывілеяваных класаў.

• Выхадзец з простанароддзя.

простанародны, ✂.

Які належыць, уласцівы простаму, працоўнаму народу, непрывілеяваным класам.

|| наз. простанароднасць, ✂.

просты, ✂.

1. Аднародны па саставу, не састаўны.

   • Простае рэчыва.

2. Не складаны, не цяжкі, лёгка даступны для разумення.

   • Простае рашэнне.

3. Без асаблівых хітрасцей, не мудрагелісты.

   • Простае абсталяванне ў кватэры.

4. Не першасортны, грубы па якасці.

   • Мука простага памолу.

5. Які не вызначаецца сярод іншых, самы звычайны.

   • П. смертны.
   • Простыя людзі жадаюць міру.

6. Звычайны, не заказны (пра пісьмо, бандэроль і пад.).

7. Прастадушны, няхітры, не ганарлівы.

   • Не саромцеся яго, ён чалавек п.

8. Які належыць да непрывілеяваных класаў, не дваранскі (уст.).

   • П. народ.

9. Прамы, без выгібаў.

   • Дарога простая, як страла.

10. Пра каня: не спутаны (разм.).

◊

• Простая мова — у граматыцы: чужая мова, перададзеная без змен, ад імя гаворачага.

• Простым вокам — без дапамогі аптычных прыбораў.

|| памянш. просценькі, ✂.

|| наз. прастата, ✂.

◊

• Святая прастата — пра вельмі наіўнага чалавека.

просып:

• без просыпу (разм.) — доўга і моцна.

  • Спаць без просыпу.