Verbum

экспрэс​¹, ✂, м.

Цягнік, аўтобус, параход і пад., якія ідуць з вялікай хуткасцю і спыняюцца толькі на галоўных прыпынках, станцыях.

|| прым. экспрэсны, ✂.

экспрэсіўны, ✂, ж. (кніжн.).

Выразны, з экспрэсіяй.

• Экспрэсіўныя сродкі мовы.

|| наз. экспрэсіўнасць, ✂.

экспрэсія, ✂, ж. (кніжн.).

Выразнасць, сіла выражэння пачуццяў, перажыванняў.

• Дэкламаваць з экспрэсіяй.

экспрэсіянізм, ✂, м.

Плынь у мастацтве і літаратуры першай палавіны 20 ст., прадстаўнікі якой лічылі сваёй асноўнай задачай выражэнне ўнутранага свету мастака, яго суб’ектыўных творчых перажыванняў, іншы раз гратэскную эмацыянальную выразнасць вобраза.

|| прым. экспрэсіяністычны, ✂.

экспрэсіяніст, ✂, м.

Мастак — паслядоўнік экспрэсіянізму.

|| ж. экспрэсіяністка, ✂.

|| прым. экспрэсіянісцкі, ✂.

экспрэс-...

Першая частка складаных слоў са знач. маментальны, тэрміновы, напр. экспрэс-аналіз, экспрэс-дыягностыка, экспрэс-інфармацыя, экспрэс-лабараторыя (якая ажыццяўляе тэрміновыя аналізы, пробы), экспрэс-проба.

экстаз, ✂, м.

1. Непрытомна-самазабыўны стан (кніжн.).

   • Дайсці да экстазу.
   • Гаварыць што-н. у экстазе.

2. Від афектыўнага псіхічнага расстройства (спец.).

|| прым. экстатычны, ✂.

экстра​¹, нескл., прым.

Самы лепшы, найвышэйшы (пра якасць, гатунак тавару).

• Гарэлка э.

экстра..., прыстаўка.

Утварае назоўнікі і прыметнікі са знач.:

• 1) найвышэйшы, напр. экстраклас, экстракрышталічны;
• 2) які выходзіць за межы звычайнага, напр. экстраардынарны, экстразанальны, экстрамодны;
• 3) экстраны, напр. экстрапошта, экстрафрахт.

экстраардынарны, ✂, ж. (кніжн.).

Незвычайны, рэдкі; проціл. ардынарны.

○

• Экстраардынарны прафесар — пасада ў навучальнай установе, якую займаў звышштатны прафесар.

|| наз. экстраардынарнасць, ✂.