дапамо́га, -і, ДМ -мо́зе, ж.
1. Садзейнічанне, падтрымка каму-н. у чым-н.
Д. бацькам.
2. Матэрыяльная падтрымка.
Грашовая д.
Выхадная д.
3. Садзейнічанне ў лячэнні, у палягчэнні пакут.
Медыцынская д.
○
Карэта хуткай дапамогі — спецыяльная аўтамашына для аказання неадкладнай медыцынскай дапамогі.
Першая дапамога — дапамога хвораму ці пацярпеламу да прыбыцця доктара.
Хуткая дапамога —
1) сістэма медыцынскай дапамогі пры небяспечных для жыцця і здароўя чалавека выпадках, якая аказваецца дома або на месцы здарэння;
2) спецыяльна абсталяваная аўтамашына, якая аказвае такую дапамогу.
дапамо́жнік, -а, мн. -і, -аў, м.
Кніга для навучання па якім-н. асобным прадмеце.
Д. па фізіцы.
Д. па гісторыі Беларусі.
дапамо́жны, -ая, -ае.
1. Прызначаны для дапамогі каму-, чаму-н.; падсобны.
Д. матэрыял.
2. Неасноўны, дадатковы.
Д. цэх.
Дапаможная гаспадарка.
○
Дапаможны дзеяслоў — асабовая форма дзеяслова, што ўжыв. для выражэння аналітычных дзеяслоўных форм або састаўнога выказніка, напр.: быў настаўнікам, буду чытаць.
дапасава́нне, -я, н. (спец.).
Від падпарадкавальнай сінтаксічнай сувязі, пры якой залежнае слова ставіцца ў тых жа граматычных формах, у якіх стаіць галоўнае слова, напр.: новы дом, цікавая кніга, беларускі народ.
дапасава́ны, -ая, -ае (спец.).
Звязаны граматычнай сувяззю дапасавання.
Дапасаванае азначэнне.
дапасава́ць, -су́ю, -су́еш, -су́е; -су́й; -сава́ны; зак., што.
1. Падагнаць, прыладзіць (разм.).
Д. новае тэхнічнае прыстасаванне.
2. Паставіць залежнае слова ў тым самым родзе, ліку, склоне, у якім стаіць галоўнае слова.
Д. прыметнік да назоўніка.
|| незак. дапасо́ўваць, -аю, -аеш, -ае.
дапа́сці, -паду́, -падзе́ш, -падзе́; -падзём, -падзяце́, -паду́ць; -падзі́; зак. (разм.).
1. да чаго. З прагнасцю дарвацца, накінуцца на што-н. жаданае.
Д. да вады.
2. Настойліва імкнучыся, дабрацца куды-н., да якога-н. месца.
Яго нішто не ўтрымае, ён усюды дападзе.
|| незак. дапада́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.
дапато́пны, -ая, -ае (разм.).
1. Вельмі даўні, які нібыта існаваў да міфічнага біблейскага патопу.
Дапатопная жывёліна.
2. Старамодны, устарэлы (жарт., іран.).
Д. фасон.
У цябе, браце, нейкая дапатопная мэбля.
дапаўна́, прысл. (разм.).
Да самых берагоў.
Наліць бочку д.
дапаўне́нне, -я, мн. -і, -яў, н.
1. гл. дапоўніць.
2. Тое, чым што-н. дапоўнена; дадатак.
Д. да пастановы.
3. У граматыцы: даданы член сказа са знач. аб’екта, звычайна выражаны ўскосным склонам назоўніка ці іншай часцінай мовы ў функцыі назоўніка.
Прамое д.
Ускоснае д.
|| прым. дапаўня́льны, -ая, -ае (у 3 знач.).
Д. даданы сказ.