ця́мця, -і, Д -ю, Т -ем, м.; ДМ -і, Т -яй (-яю), ж., мн. -і, -яў (разм., неадабр.).
Пра няспрытнага, непаваротлівага чалавека.
На сход прыплёўся і гэты ц.
◊
Цямця-лямця — тое, што і цямця.
цянёк, -ньку́, м.
Месца, прастора, куды не падаюць сонечныя промні; халадок.
Сядзець у цяньку.
цянётнік, -а, мн. -і, -аў, м.
Павук, які пляце павуціну.
цянёты, -аў.
1. Сетка для лоўлі звяроў.
Трапіць у ц.
2. перан. Пра тое, што прыгнятае, перашкаджае свабодна дзейнічаць; пастка.
|| прым. цянётны, -ая, -ае.
цяні́сты, -ая, -ае.
1. Які дае, утварае цень (пра расліны).
Цяністая вярба.
2. Такі, у якім шмат ценю.
Ц. сад.
|| наз. цяні́стасць, -і, ж.
цянька́мі, прысл. (разм.).
Напрасткі, нацянькі.
Хлопцы ідуць ц. да сяліб.
цяп, выкл. (разм.).
1. Ужыв. гукапераймальна для абазначэння рэзкіх удараў па чым-н. цвёрдым (пры сячэнні).
2. у знач. вык. Ужыв. ў знач. дзеясл. цяпаць—цяпнуць.
Цяп за руку.
◊
Цяп-ляп — ужыв. для абазначэння хуткага, але неахайнага выканання работы; абы-як.
Цяп-ляп і гатова.
ця́паць, -аю, -аеш, -ае; незак. (разм.).
Сячы.
Ц. сякераю.
|| зак. ця́пнуць, -ну, -неш, -не; -ні; -нуты.
|| наз. ця́панне, -я, н.
цяпе́р.
1. прысл. Зараз, у гэты момант.
Папрацавалі, ц. і адпачыць можна.
2. Ужыв. пры пераходзе да наступнай тэмы гаворкі: далей.
Школу пабудавалі новую, прыгожую, ц., калі гаварыць пра дзяцей, то яны вельмі задаволены.
цяпе́рашні, -яя, -яе.
Які існуе цяпер, мае адносіны да сучаснасці.
Ц. час.