Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

ПрадмоваСкарачэнні

утылізава́ць, -зу́ю, -зу́еш, -зу́е; -зу́й; -зава́ны; зак. і незак., што.

Знайсці (знаходзіць) прымяненне чаму-н., ужыць (ужываць) з карысцю.

У. адходы вытворчасці.

|| наз. утыліза́цыя, -і, ж.

|| прым. утылізацы́йны, -ая, -ае.

утыліта́рны, -ая, -ае (кніжн.).

1. Прасякнуты ўтылітарызмам.

Мець утылітарнае прызначэнне.

У. падыход да справы.

2. Прыкладны, вузкапрактычны.

Утылітарныя веды.

|| наз. утыліта́рнасць, -і, ж.

утылітары́зм, -у, м. (кніжн.).

Вузкі практыцызм, імкненне атрымаць з усяго непасрэдную матэрыяльную выгаду.

|| прым. утылітары́сцкі, -ая, -ае.

утылітары́ст, -а, М -сце, мн. -ы, -аў, м. (кніжн.).

Той, хто кіруецца меркаваннямі ўтылітарызму.

|| ж. утылітары́стка, -і, ДМ -тцы, мн. -і, -так.

|| прым. утылітары́сцкі, -ая, -ае.

уты́ль, -ю, м., зб.

Адходы, рэчы, якія ўжо не прыгодныя для карыстання, але могуць быць выкарыстаны для перапрацоўкі, утылізацыі ў якасці сыравіны.

Здаць што-н. ва ў.

|| прым. уты́льны, -ая, -ае.

утыльсыраві́на, -ы, ж.

Тое, што і утыль.

уфало́гія, -і, ж.

Навука, якая займаецца вывучэннем неапазнаных лятаючых аб’ектаў (НЛА).

|| прым. уфалагі́чны, -ая, -ае.

уфо́лаг, -а, мн. -і, -аў, м.

Спецыяліст па ўфалогіі.

ух, выкл.

1. Выражае розныя моцныя пачуцці.

Ух ты, прыгожа як!

2. Ужыв. пры абазначэнні рэзкага гуку ад удару, выбуху, выстралу.

Ух!

Раздаўся глухі ўдар.

уха́ба, -ы, мн. -ы, уха́б, ж.

Выбоіна на дарозе.

Калёсы падскакваюць на ўхабах.