Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні

пранікальны, (кніжн.).

Які прапускае праз сябе што-н.

  • П. для электрычнасці.

|| наз. пранікальнасць, .

праніклівы, .

  1. Які глыбока і правільна разгадвае, разумее што-н., здагадлівы, прадбачлівы.

    • П. чалавек.
  2. Назіральны, пільны.

    • П. погляд.
    • П. розум.
  3. Які змяшчае ў сабе глыбіню пачуццяў, праўдзівы, шчыры.

    • Праніклівыя радкі верша.

|| наз. праніклівасць, .

пранікненне, , н.

  1. гл. пранікнуць.

  2. Пранікнёнасць, глыбокая шчырасць (кніжн.).

    • Гаварыць з пранікненнем.

пранікнёны, .

  1. З вялікім унутраным пранікненнем, хвалююча шчыра.

    • Пранікнёная прамова.
  2. Тое, што і праніклівы (у 2 знач.).

    • Пранікнёныя вочы.

|| наз. пранікнёнасць, .

пранікнуцца, ; зак.

Напоўніцца, ахапіцца якім-н. пачуццём, думкай і пад.

  • П. пачуццём адказнасці.

|| незак. пранікацца, .

пранікнуць, ; зак.

  1. Трапіць, прабрацца куды-н. усярэдзіну, дасягнуць чаго-н.

    • Святло пранікла ў пакой.
    • П. у хату.
  2. Распаўсюдзіцца дзе-н., трапіўшы куды-н., стаць вядомым.

    • Звесткі праніклі ў друк.
  3. Зразумець, разгадаць, углыбіўшыся, унікшы ў што-н.

    • П. у псіхалогію чалавека.

|| незак. пранікаць, .

|| наз. пранікненне, .

пранудзіцца, ; зак.

Правесці які-н. час нудзячыся.

  • Увесь вечар пранудзілася адна дома.

пранцы, , н. (разм.).

Тое, што і сіфіліс.

праныра, , м.; , ж., (разм.).

Пранырлівы чалавек.

пранырлівы, (разм.).

Здольны ўсюды пранікаць, дзякуючы спрыту, хітрасці.

|| наз. пранырлівасць, .