Verbum

пошласць, ✂, ж.

1. гл. пошлы.

2. Пошлы выраз, пошлы ўчынак.

   • Гаварыць пошласці.

пошліна, ✂, ж.

Дзяржаўны грашовы збор для пакрыцця пэўных аперацый.

• Мытныя пошліны (на тавары, якія ўвозяцца або вывозяцца).
• Транзітная п.

|| прым. пошлінны, ✂.

• П. збор.

пошлы, ✂.

Нізкі ў маральных адносінах, безгустоўна-грубы.

• П. анекдот.

|| наз. пошласць, ✂.

пошта, ✂, ж.

1. Установа для перасылкі пісем, лёгкіх грузаў, грошай і пад., а таксама будынак, дзе яна размяшчаецца.

   • Работнікі пошты.
   • Здаць бандэроль на пошту.

2. Перасылка, дастаўка сродкамі гэтай установы.

   • Паслаць пісьмо па пошце.

3. Тое, што дастаўлена гэтай установай (пісьмы, пасылкі).

   • Разносіць пошту.

4. Калісьці: такая ж установа, якая займалася адначасова рэгулярнай перавозкай пасажыраў у конных экіпажах.

Палявая пошта —

• 1) воінская фельд’егерская паштовая сувязь;
• 2) закадзіраванае найменне вайсковай часці.

|| прым. паштовы, ✂.

• Паштовая скрынка.
• П. вагон (для перавозкі пошты).
• Ехаць на паштовых (у мінулым: ехаць на конях, што належалі пошце).

пошук, ✂, м.

1. мн. Дзеянні таго, хто шукае, адшукванне каго-, чаго-н.

   • У пошуках прыстанішча.

2. Разведачныя работы па выяўленню чаго-н. (спец.).

   • Геалагічныя пошукі.

3. Разведка, разведвальная баявая аперацыя (спец.).

   • Начны п.

|| прым. пошукавы, ✂.

пошчак, ✂, м.

1. Пералівісты дрыжачы гук, трэль.

   • Салаўіны п.

2. Водгук, рэха.

   • Застукаў дзяцел, і пайшоў па лесе п.

пояс, ✂, м.

1. Стужка, шнур, рэмень і пад., якімі падпяразваюць адзенне па таліі.

   • Скураны п.

2. перан. Што-н., размешчанае паласой вакол чаго-н.

   • Зялёны п. горада.

3. Паясніца, талія.

   • Па п. у вадзе.
   • Кланяцца ў п. (сагнуўшы тулава).

4. Частка зямной паверхні паміж якімі-н. паралелямі або паміж двума мерыдыянамі, якая выдзяляецца па якой-н. прымеце.

   • Гарачы п.
   • Часавы п.

5. Прастора, якая з’яўляецца падраздзяленнем тэрыторыі краін па якіх-н. прыметах.

   • Тарыфны п.

6. Брус, распора паміж кроквамі.

7. Частка шкілета, якая служыць для прычлянення да тулава і апоры канечнасцей (спец.).

   • Плечавы п.

|| памянш. паясок, ✂.

|| прым. паясны, ✂.

• П. рэмень.
• П. партрэт (да пояса).
• П. час.

пра, прыназ.

Ужыв. пры абазначэнні прадмета размовы, думкі або пачуцця.

• Пагаварыць пра адпачынак.
• Колькі раз я ўспамінаў пра цябе.

пра..., прыстаўка.

I. Утварае дзеясловы са знач.:

• 1) дзеяння, накіраванага праз што-н., напр. прабіць, прагрызці, працячы;
• 2) дзеяння, якое распаўсюджваецца з усёй паўнатой на ўвесь прадмет, напр. праварыць, прагрэць, прасаліць;
• 3) руху ў прасторы міма чаго-н., напр. прабегчы, праехаць;
• 4) поўнай закончанасці, вычарпанасці дзеяння, напр. праспяваць, пранумараваць, прайсціся;
• 5) дзеяння, якое ажыццяўляецца ў адзін прыём (пераважна пра гучанне), напр. прапішчаць, прамяўкаць, прабарабаніць;
• 6) дзеяння, якое развіваецца ва ўсім аб’ёме на працягу якога-н. прамежку часу, напр. праседзець (увесь дзень), прахварэць, прамучыцца (які-н. час), праблукаць;
• 7) дзеяння, у выніку якога нанесена шкода, страта, напр. празяваць, прагуляць, прагандлявацца.

ІІ. Утварае:

• 1) назоўнікі і прыметнікі са знач. першапачатковы, найбольш старажытны, напр. прарадзіма, праславянскі;
• 2) прыметнікі, якія абазначаюць высокую, найвышэйшую ступень якасці, напр. прамудры, праславуты.

ІІІ. Утварае назоўнікі і прыметнікі са знач.: прыхільнік каго-, чаго-н., які дзейнічае ў чыіх-н. інтарэсах, напр. праімперыялістычны, прафашыст.

праараць, ✂; зак.

1. Узворваючы, прагнаць баразну, узараць прастору паміж чым-н.

   • П. разору.

2. Правесці які-н. час на ворыве.

   • П. да абеду.

|| незак. праворваць, ✂.