Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні

перабудаваць, ; зак.

  1. Зрабіць пераробку ў якой-н. пабудове.

    • П. хату.
  2. Пабудаваць, перарабіць па-новаму, унёсшы змены ў парадак, сістэму чаго-н.

    • П. план.
    • П. працу школы.
    • П. сказ.

|| незак. перабудоўваць, .

|| наз. перабудова, .

перабудова, , ж.

  1. гл. перабудаваць, -цца.

  2. У СССР у 1985-1991 гг.: працэс змен у эканоміцы і грамадскай свядомасці, скіраваны на развіццё дэмакратыі і галоснасці, на заканчэнне халоднай вайны.

|| прым. перабудоўчы, .

  • Перабудоўчыя працэсы.

перабыць, ; зак. (разм.).

  1. Пражыць нейкім чынам, перачакаць нейкі час, да якой-н. пары.

    • П. ноч у знаёмых.
  2. Пабываць у розны час дзе-н. — пра ўсіх, многіх або пабываць у каго-н. у руках — пра ўсё, многае

    • За апошні час тут перабыло многа людзей.
    • Колькі кніг перабыло ў яго руках.

|| незак. перабываць, .

перабяліць, ; зак.

  1. Пабяліць нанава.

    • П. печ.
  2. Пабяліць усё, многае.

    • За сезон перабяліў сотні пакояў.
  3. Сапсаваць празмерным бяленнем.

    • П. палотны хлёркай.
  4. Перапісаць з чарнавіка начыста (уст.).

    • П. рукапіс.

|| незак. перабельваць, .

|| наз. перабельванне, і перабелка, .

перавабіць, ; зак.

Заахвоціўшы чым-н., угаварыць перайсці, пераехаць куды-н., пераманіць.

  • П. добрага работніка.

|| незак. перавабліваць, .

перавага, , ж.

  1. Асаблівасць, што выгадна адрознівае каго-, што-н., выгада.

    • Атрымаць перавагу.
    • Колькасная п.
  2. Выключнае права на што-н., прывілея.

    • Спадчынныя правы і перавагі.

пераважаць, ; незак.

Мець перавагу ў чым-н.; займаць пануючае становішча.

  • Тут пераважаюць сосны.

пераважна, прысл.

Галоўным чынам, у большасці.

  • Лес быў п. хваёвы.

пераважны, .

Найбольш пашыраны, распаўсюджаны, які змяшчае ў сабе якую-н. перавагу.

  • Пераважную большасць калектыву складае моладзь.

пераважыць, ; зак.

  1. Узважыць яшчэ раз.

    • П. груз перад здачай.
  2. Узважыць усё, многае або ўсіх, многіх.

    • П. усе мяшкі з мукой.
  3. Перасягнуць у вазе, перацягнуць.

    • Адна шаля вагаў пераважыла другую.
  4. перан. Аказацца больш значным, важкім, перасіліць.

    • Дапытлівасць пераважыла страх.

|| незак. пераважваць, .