Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні

цур, выкл. (разм.).

Вокліч, якім што-н. забараняецца або патрабуецца выконваць якую-н. умову (звычайна ў дзіцячых гульнях).

  • Ц. я першы!

цура, ✂, ж.

Страва з пакрышанага ў квас або ў ваду хлеба з соллю, цыбуляй, а часам з алеем.

цурацца, ✂; незак.

  1. Пазбягаць каго-, чаго-н.; ухіляцца ад адносін з кім-н. або выканання чаго-н.

    • Ц. блізкіх.
  2. Адракацца ад каго-, чаго-н.

    • Ц. бацькоў.

цурбак, ✂, м. (разм.).

Тое, што і цурбан (у 1 знач.).

|| памянш. цурбачок, ✂.

цурбалак, ✂, м. (разм.).

Кусок дрэва, абрубак.

цурбан, ✂, м.

  1. Абрубак, кароткі кавалак бервяна.

  2. перан. Пра някемлівага, непаваротлівага, тупога чалавека лаянк.).

    • Гэтаму цурбану не ўтлумачыш.

цурка, ✂, ж.

Тонкі аскепак лучынкі, трэскі, палачкі.

|| памянш. цурачка, ✂.

|| прым. цурачны, ✂.

цурок, ✂, м.

Невялікі струменьчык вады, вадкасці.

  • Пот льецца цурком.

цурубалка, ✂ і цырубалка, ✂, ж.

  1. Прадаўгаваты кавалак дрэва.

    • Цурубалкай ледзь не забіла курыцу.
  2. Драўляны самаробны гузік у выглядзе кароткай круглай палачкі, падобнай на таўкачык.

    • Кажух зашпілены на цурубалкі.

цурчаць, ✂; незак.

  1. Цячы, ліцца цурком.

  2. Утвараць гукі булькання, пералівання (пра вадкасць).

|| наз. цурчанне, ✂.