Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні

знерваваць, ; зак.

Давесці да нервознага стану.

  • З. каго-н. прыдзіркамі.

знерухомець, ; зак.

Стаць нерухомым.

знесці, ; зак.

  1. каго-што. Несучы, даставіць, спусціць уніз.

    • З. слоікі з варэннем у склеп.
  2. З сілай скінуць, зрушыць з чаго-н., адкуль-н.

    • Мост знесла (безас.) вадой.
    • Ураган знёс дах.
  3. Разбурыць, разабраўшы, зняць з паверхні.

    • З. старую хату.
  4. Тое, што і зняць (у 4 знач.).

  5. Прынесці з розных месц у адно (многае, многіх).

    • З. каменне ў кучу.
  6. Адыходзячы, узяць з сабой, украсці.

    • З. чужую кнігу.
  7. перан. што. Сцярпець, перанесці.

    • Моўчкі з. крыўду.

|| незак. зносіць, .

|| наз. знос, .

  • Стары дом ідзе на з.

знесціся, ; зак. (разм.).

Устанавіць сувязь з кім-, чым-н., звязацца.

  • З. па пошце.

|| незак. зносіцца, .

знешнегандлёвы, .

Які мае адносіны да знешняга гандлю.

  • Знешнегандлёвыя сувязі.

знешнепалітычны, .

Які мае адносіны да знешняй палітыкі

  • З. курс.

знешні, .

  1. Які знаходзіцца звонку, за межамі чаго-н.

    • З. выгляд.
    • Знешняе асяроддзе.
  2. Які праяўляецца толькі з вонкавага боку і не адпавядае ўнутранаму стану.

    • З. спакой.
    • Знешне (прысл.) ён быў задаволены.
  3. перан. Павярхоўны, пазбаўлены глыбіні, унутранага зместу.

    • З. бляск.
  4. Які адносіцца да зносін з замежнымі дзяржавамі.

    • Знешняя палітыка.
    • З. гандаль.

знізіцца, ; зак.

  1. Спусціцца ніжэй.

    • Сонца знізілася.
  2. (1 і 2 ас. не ўжыв), перан. Стаць ніжэйшым (па ступені, велічыні, інтэнсіўнасці і пад.).

    • Цэны знізіліся.
    • Аўтарытэт знізіўся.

|| незак. зніжацца, .

|| наз. зніжэнне, .

  • Самалёт пайшоў на з. (пачаў зніжацца ў 1 знач.).

знізіць, ; зак.

  1. Апусціць ніжэй, зменшыць вышыню (напр., палёту) чаго-н.

    • З. самалёт.
  2. перан. Зрабіць ніжэйшым (па ступені, велічыні, інтэнсіўнасці і пад.).

    • З. сабекошт.
    • З. патрабаванні.

|| незак. зніжаць, .

|| наз. зніжэнне, .

знізу, прысл.

  1. З ніжняга боку, унізе.

    • Хлеб падгарэў з.
    • З. даверху.
    • Глядзець з. ўверх на каго-н. (таксама перан. адносіцца да каго-н. з глыбокай павагай).
  2. перан. 3 боку шырокіх мас народа, працоўных.

    • Рух пачаўся з.
    • Крытыка з.