Verbum

Réchnungsjahr n -(e)s, -e справазда́чны год

recht

1. a

1) пра́вы;

~er Hand па пра́вую руку́;

~er Vertéidiger пра́вы абаро́нца (футбол)

2) слу́шны, пра́вільны, адпаве́дны;

der ~e Weg пра́вільная даро́га;

das geht nicht mit ~en Díngen zu тут спра́ва нячы́стая;

es ist nicht ~ von dir гэ́та [так] нядо́бра з твайго́ бо́ку;

schon ~! до́бра!, у зго́дзе!;

es ist mir ~ я зго́дзен, мяне́ гэ́та задавальня́е

3) адпаве́дны;

im ~en Áugenblick у адпаве́дны мо́мант

4) сапра́ўдны;

er gibt sich ~e Mühe ён сапраўды́ намага́ецца;

ich hábe kein ~es Zútrauen zu ihm я не асаблі́ва давяра́ю яму́

5) матэм. прамы́ (вугал)

2. adv слу́шна, справядлі́ва; даво́лі;

~ gut даво́лі до́бра;

es geschíeht ihm ~ ён гэ́тага ва́рты [заслуго́ўвае];

erst ~ тым больш, пагато́ў;

~ und schlecht з грахо́м папала́м;

ich wérde nicht ~ klug daráus я гэ́тага нія́к не магу́ зразуме́ць;

man kann es ihm nicht ~ máchen яму́ нія́к не даго́дзіш

=recht паўсуф. прыметнікаў, паказвае адпаведнасць правілу, закону, маральнаму абавязку, вызначанаму парадку: lótrecht вертыка́льны

Recht n -(e)s, -e

1) пра́ва, зако́н;

~ auf Árbeit пра́ва на пра́цу;

von ~s wégen на падста́ве зако́на;

~ háben мець ра́цыю;

j-m ~ gében* прызнава́ць чыр-н. справядлі́васць [пра́ўду, слу́шнасць];

wíder das ~ процізако́нна, супрацьзако́нна;

~ spréchen* судзі́ць, выно́сіць прыгаво́р [прысу́д];

j-m die bürgerlichen ~e áberkennen* пазба́віць каго́-н. грамадзя́нскіх право́ў;

álle ~e vórbehalten* без пра́ва перавыда́ння (надпіс на адвароце тытульнага ліста нямецкіх кніг);

im ~ sein мець ра́цыю; у адпаве́днасці з зако́нам;

das ~ mit Füßen tréten* зневажа́ць правы́

2) пра́ўда, слу́шнасць;

etw. zu [für] ~ erkénnen* лічы́ць што-н. пра́вільным [слу́шным];

◊

~ muss doch ~ bléiben* зако́н ёсць зако́н;

wo nichts ist, hat auch der Káiser sein ~ verlóren ≅ як няма́, дык няма́

réchtbrechend a які́ паруша́е зако́н, супрацьпра́ўны, неправавы́

Rechte sub

1. f -n, -n пра́вая рука́;

zur ~n напра́ва

2. m, f -n, -n патрэ́бны чалаве́к;

an den ~n kómmen* [geráten*] папа́сці як раз да каго́ трэ́ба

3. n -n патрэ́бнае, адпаве́днае;

das ~ tréffen* выбра́ць [знайсці́] то́е, што трэ́ба; папа́сці ў кро́пку

Réchteck n -(e)s, -e матэм. прамавуго́льнік, прастаку́тнік

réchteckig a прамавуго́льны, прастаку́тны

réchten vi спрача́цца, судзі́цца, свары́цца;

~ und féchten спрача́цца і свары́цца;

◊

~ und ríchten ≅ разважа́ць ды меркава́ць

réchterseits adv з пра́вага бо́ку