Verbum

чыстакроўны, ✂.

1. Чыстай, не змешанай пароды (пра жывёл).

   • Жарабец чыстакроўнай пароды.

2. Сапраўдны, праўдзівы (разм.).

   • Ч. арыстакрат.

|| наз. чыстакроўнасць, ✂.

чыстапародны, ✂.

Які належыць да якой-н. адной пароды, мае ўласцівыя ёй прыкметы (пра племянную жывёлу).

• Чыстапародная жывёла.

|| наз. чыстапароднасць, ✂.

чыстапісанне, ✂, н.

Вучэбны прадмет у пачатковых класах, які ставіць сваёй мэтай выпрацоўку прыгожага выразнага почырку ў вучняў.

• Урок чыстапісання.

чыстасардэчны, ✂.

Шчыры, адкрыты.

• Ч. чалавек.
• Чыстасардэчнае прызнанне.

|| наз. чыстасардэчнасць, ✂.

чыстасортны, ✂.

Не змешаны, адборны, вышэйшага, чыстага сорту.

• Чыстасортная пшаніца.

|| наз. чыстасортнасць, ✂.

чыстата, ✂, ж.

1. гл. чысты.

2. Чысты стан чаго-н.

   • Захоўваць чыстату і парадак у кватэры, на рабочым месцы.

чыстацел, ✂, м.

Травяністая расліна сямейства макавых з жоўтымі кветкамі, сабранымі ў парасонападобныя суквецці, і млечным сокам.

чысты, ✂.

1. Незабруджаны, свабодны ад бруду. Чыстая бялізна.

   • Чыстая падлога.

2. Асабліва прыбраны, прызначаны не для штодзённых патрэб (разм.).

   • У чыстай палавіне хаты спалі дзеці.

3. Пра работу: не цяжкі, нябрудны.

   • Ён працаваў на чыстай рабоце.

4. Акуратна, чыста зроблены, прыгожа аздоблены.

   • Шкатулка чыстай работы.

5. Са свабоднай, адкрытай, не занятай чым-н. паверхняй.

   • Чыстае поле.
   • Ч. ліст паперы.
   • Чыстае неба.

6. Без пабочных дамешак, з нічым не змешаны, або з нязначнымі дамешкамі.

   • Ч. спірт.
   • Чыстая шэрсць.
   • Чыстае паветра.
   • Чыстая вада.

7. Выразны ў гучанні, без пабочных шумаў; не ахрыплы.

   • Даносіўся ч. гук званоў.
   • Ч. голас салаўя.

8. Які адпавядае пэўным нормам, правілам (пра мову, склад і пад.).

   • Гаварыў на чыстай беларускай мове.

9. перан. Маральна бездакорны, сумленны, шчыры, праўдзівы, беззаганны.

   • Гэта быў чалавек крыштальна ч. ў маральных адносінах.
   • Чалавек з чыстым сумленнем.
   • Чыстыя пачуцці.

10. Абсалютны, поўны (разм.).

    • Чыстая праўда.
    • Чыстая хлусня.
    • Гэта чыстая выпадковасць.

11. Не звязаны з практычным прымяненнем; проціл. прыкладны.

    • Чыстая тэорыя.

○

• Чыстая вага — вага чаго-н. без пасуды, без упакоўкі і пад.; нета.

|| наз. чыстата, ✂.

чысцец, ✂, м.

Тое, што і чысцілішча.

чысцець, ✂; незак.

Станавіцца чысцейшым.

• Душой ч. у чысціні расы.