Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні
абвгдеёжзійклмнопрстуфхцчшэюя

пазжынаць, ✂; зак.

Зжаць усё, многае.

  • П. усё збожжа.

пазіраваць, ✂; незак.

  1. Прымаць якую-н. позу, служачы натурай для фатографа або мастака.

  2. Паводзіць сябе як пазёр, фальшыва (кніжн. неадабр.).

|| наз. пазіраванне, ✂.

пазіраць, ✂; незак.

  1. Накіроўваць позірк куды-н., на каго-, што-н., глядзець.

    • Задуменна п. у даль.

  2. Выглядваць з-за чаго-н., адкуль-н.

    • П. з-за вугла.

  3. Час ад часу глядзець на каго-, што-н., куды-н.

    • Часта п. на гадзіннік.

пазітрон, ✂, м.

Элементарная часціца з дадатным зарадам, з масай, роўнай масе электрона.

|| прым. пазітронны, ✂.

пазітывізм, ✂, м.

Напрамак у філасофіі, які аб’яўляе адзінай крыніцай сапраўдных ведаў спецыяльныя навукі ці іх сукупнасць і адмаўляе філасофію як асобную галіну ведаў.

|| прым. пазітывісцкі, ✂.

пазітывіст, ✂, м.

Паслядоўнік пазітывізму.

пазітыў, ✂, м. (спец.).

Здымак з негатыва, што дае адлюстраванне, светлыя і цёмныя часткі або колеры якога адпавядаюць іх размеркаванню ў рэчаіснасці.

|| прым. пазітыўны, ✂.

пазітыўны, ✂.

  1. гл. пазітыў.

  2. Заснаваны на фактах, на вопыце, станоўчы (кніжн.).

    • Пазітыўная праграма.

  3. Выражаны ў станоўчай форме; проціл. негатыўны (кніжн.).

    • П. бок справы.

|| наз. пазітыўнасць, ✂.

пазіцыя, ✂, ж.

  1. Палажэнне, размяшчэнне (кніжн.).

    • Удалая п. ладдзі ў шахматнай партыі.
    • Галосны ў моцнай пазіцыі.

  2. Месца распалажэння войск для баявых дзеянняў.

    • Артылерыйская, мінамётная п.
    • Здаць свае пазіцыі (таксама перан.).

  3. мн. Раён ваенных дзеянняў.

    • Адправіцца на пазіцыі.

  4. перан. Пункт погляду, думка ў якім-н. пытанні (кніжн.).

    • Заняць пазіцыю чакання.
    • З пазіцыі філасофскага матэрыялізму.
    • Палітыка з пазіцыі сілы.

  5. Пастава цела, поза.

    • Пазіцыі класічнага танца.
    • Стартавая п. спрынтэра.

|| прым. пазіцыйны, ✂.

  • Пазіцыйная вайна (якая вядзецца на доўгачасовых баявых пазіцыях).

пазлазіць, ✂; зак.

  1. Злезці адкуль-н. — пра ўсіх, многіх.

    • Хлопцы пазлазілі з веласіпедаў.

  2. Знікнуць з паверхні чаго-н.

    • Ад сонца пазлазіла скура з цела.