Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (2002, правапіс да 2008 г.)

Скарачэнні

эксплуататар, ✂, м.

Той, хто эксплуатуе іншых.

|| ж. эксплуататарскі, ✂.

эксплуатацыйнік, ✂, м. (спец.).

Той, хто займаецца эксплуатацыяй (у 2 знач.), практычным выкарыстаннем чаго-н.

  • Ачышчальныя збудаванні здадзены эксплуатацыйнікам.

эксплуатацыя, ✂, ж.

  1. Бязвыплатнае прысваенне аднымі людзьмі прадуктаў працы іншых людзей.

  2. Выкарыстанне для якіх-н. мэт прыродных багаццяў, сродкаў вытворчасці, будынкаў і пад.

    • Э. аўтамабіля.
    • Служба эксплуатацыі на аўтамабільных дарогах.
    • Э. будынка тэатра.

|| прым. эксплуатацыйны, ✂.

экспрапрыіраваць, ✂; зак. і незак. (кніжн.).

Падвергнуць (падвяргаць) каго-, што-н. экспрапрыяцыі.

  • Э. маёмасць.

экспрапрыятар, ✂, м. (кніжн.).

Той, хто экспрапрыіруе што-н.

|| прым. экспрапрыятарскі, ✂.

экспрапрыяцыя, ✂, ж.

Прымусовая канфіскацыя маёмасці ў каго-н.

  • Э. зямлі.

|| прым. экспрапрыяцыйны, ✂.

экспромт, ✂, м.

Верш, музычны твор і пад., створаныя без папярэдняй падрыхтоўкі, у момант выканання.

  • Музычны э.

|| прым. экспромтны, ✂.

экспромтам, прысл.

Без падрыхтоўкі, адразу.

  • Выступіць э.

экспрэс​1, ✂, м.

Цягнік, аўтобус, параход і пад., якія ідуць з вялікай хуткасцю і спыняюцца толькі на галоўных прыпынках, станцыях.

|| прым. экспрэсны, ✂.

экспрэсіўны, ✂, ж. (кніжн.).

Выразны, з экспрэсіяй.

  • Экспрэсіўныя сродкі мовы.

|| наз. экспрэсіўнасць, ✂.